Kazimierz Siek, najprawdopodobniej pochodzący z Cieślanek w gminie Zakrzówek, pozostaje postacią, której wcześniejsze życie prywatne oraz działalność konspiracyjna do 1945 roku są w dużej mierze nieznane. Z ankiety ujawnieniowej jego brata, Aleksandra Sieka, dowiadujemy się, że obaj byli synami Piotra i Marii z domu Kot. Ponieważ Aleksander urodził się 6 czerwca 1920 roku, wiadomo, że Kazimierz, jako młodszy z braci, przyszedł na świat po tej […]
Artur Lipowski, właściwie Witold Artur Wacław baron Lipowski von Lipovitz, urodził się 24 lutego 1923 roku w Krakowie. Był synem Tadeusza Gustawa Adolfa barona Lipowskiego herbu własnego i Marii Tekli Alojzy z Byszewskich. Rodzina spolonizowanych baronów Lipowskich, wywodząca się z Moraw, osiedliła się w Hucisku, położonym w gminie Gdów, wówczas w powiecie myślenickim, a obecnie w powiecie wielickim, w województwie małopolskim[1]. Informacje na temat wojennych losów barona […]
Marian Samolej urodził się 12 lipca 1924 roku w rodzinie Piotra i Julianny z domu Korzeniowska, zamieszkałych we wsi Zalesie, położonej w gminie Wilkołaz na Lubelszczyźnie. Ojciec Samoleja prowadził gospodarstwo rolne, natomiast matka była krawcową. Marian miał młodszego brata, Witolda. Mieszkając w rodzinnym domu, ukończył siedem klas szkoły powszechnej w Ostrowie. W czasie wojny mieszkał na rodzinnym gospodarstwie, pomagając przy uprawie roli. Dokumentacja dotycząca losów […]
Jerzy (Zdzisław) Stefański urodził się 2 stycznia 1920 roku w rodzinie Stefana i Marii z domu Makarewicz. Jego przodkowie pochodzili z rodzin ziemiańskich z Kresów Wschodnich – ojciec Stefan urodził się w 1882 r. w miejscowości Zapadyńce (w obwodzie chmielnickim). Tereny te po zakończonej wojnie polsko-bolszewickiej znalazły się w granicy ZSRS. Część rodu Stefańskich osiedliła się na Wołyniu zaś Stefan powrócił na rdzenne tereny II […]
Józef Podkładek przyszedł na świat 19 kwietnia 1927 roku w rodzinie rolników, Jana i Marianny (z domu Nawrocka), zamieszkującej w Kolonii Łysaków w powiecie kraśnickim w województwie lubelskim. Po ukończeniu pięciu klas szkoły powszechnej, rozpoczął praktykę zawodową jako szewc[1]. W czasie okupacji niemieckiej nie odnotowano udziału Józefa w konspiracji. Przynajmniej brakuje takich zapisów w dokumentacji resortu bezpieczeństwa publicznego, który potem prowadził przeciwko niemu śledztwo. Nie […]
Aleksander Dębniak urodził się 15 czerwca 1922 r. w Klementowicach położonych w gminie Celejów niedaleko Puław. Był synem rolników – Kazimierza i Agnieszki z domu Goluch – posiadających gospodarstwo we wsi Zaborze w gminie Wąwolnica. Tam też Aleksander ukończył szkołę powszechną[1]. Po wybuchu wojny 17-letni Aleksander pomagał w rodzinnym gospodarstwie. W 1943 r. jego ojciec został aresztowany przez Niemców i jako zakładnik przewieziony do obozu […]
Janusz Pawełczak urodził się 28 listopada 1926 r. w Popkowicach w rodzinie Henryka i Julii z domu Pokora. Miał trzech braci, starszego: Mariana (ur. 1923 r.) oraz Jerzego (1925 r.), a także młodszego Eugeniusza (1932 r.). Jego rodzice prowadzili gospodarstwo rolne oraz sklep spożywczy. Janusz, ucząc się od najmłodszych lat pracy na roli oraz w rodzinnym sklepie, w 1939 r. ukończył również miejscową szkołę powszechną. Z […]
Mieczysław Smok urodził się 10 sierpnia 1920 roku w Suchyni pod Kraśnikiem w rodzinie rolników Stefana i Feliksy. Miał trzech braci. Jeden z nich zmarł przedwcześnie (w wieku dziecięcym), z powodu zatrucia, które doprowadziło do odwodnienia i w konsekwencji śmierci. Natomiast dwaj pozostali bracia Hipolit oraz Roman przeżyli okres wojenny i PRL. Los nie oszczędzał rodziny. Matka Mieczysława zmarła po porodzie najmłodszego z braci (Romana). […]
Antoni Kopaczewski urodził się 25 maja 1918 roku w Majdanie Brzezickim. Jego rodzicami byli Julian oraz Ewa. Po ukończeniu siedmiu klas szkoły powszechnej w Piaskach postanowił rozpocząć karierę wojskową. Wstąpił do dwuletniej Szkoły Podoficerów Piechoty dla Małoletnich w Nisku, którą ukończył w 1938 roku w stopniu kaprala. Dalszą służbę wojskową pełnił w 43. pułku strzelców im. Legionu Bajończyków, który przed wojną stacjonował w Równem, Dubnie […]
Stanisław Binięda przyszedł na świat 11 lutego 1925 roku w Niedźwiadzie jako syn rolników Jana i Rozalii. Niewiele informacji dostępnych jest na temat jego dzieciństwa. Ukończył szkołę powszechną, a w czasie okupacji rozwijał się zawodowo, zdobywając wykształcenie szewca, prawdopodobnie pracując w jednym z miejscowych warsztatów[1]. W okresie okupacji Stanisław Binięda był członkiem Armii Krajowej, a po wkroczeniu wojsk sowieckich do Polski dołączył do oddziału Romana Dumy […]
Mieczysław Smyk urodził się 19 kwietnia 1929 roku w Lublinie w rodzinie Józefa i Wiktorii z domu Grabiak. Ukończył siedem klas szkoły powszechnej i dwie klasy gimnazjum o profilu chemiczno-elektrotechnicznym[1]. Zgodnie z ankietą z ujawnienia, w oddziale Hieronima Dekutowskiego „Zapory” służył od 8 maja 1945 roku do lipca 1945 roku, tj. do częściowego rozwiązania oddziału w ramach okresu przed amnestyjnego. Należał do oddziału Romana Sochala […]
O losach Leonarda Wajlera niewiele jest wiadomo. Ewa Kurek pisze, że urodził się Turobinie (w powiecie krasnostawskim) w rodzinie chłopskiej. Do oddziału Michała Szeremieckiego „Misia” miał dołączyć w listopadzie 1946 roku, kiedy oddział operował na tamtym terenie[1]. Według Jana Orła „Promienia” Wajler w oddziale „Misia” miał pełnić funkcję oddziałowego pisarza. Używał (według różnych źródeł) pseudonimu „Jeleń”, „Żbiczek”. Natomiast Piotr Zwolak „Junior” opisując potyczkę pod Chrzanowem przedstawił […]
Mieczysław Adamczyk urodził się 1 stycznia 1924 roku w Lublinie w rodzinie Stanisława i Adeli. Ukończył szkołę powszechną oraz pierwszą klasę gimnazjum. Jego dalszą naukę przerwał wybuch wojny. W 1943 roku rozpoczął działalność konspiracyjną w Armii Krajowej, przyjmując pseudonim „Sęp”. Niestety nie są znane losy jego działalności w miejskiej konspiracji AK. Po wkroczeniu Sowietów został wcielony do wojska. Jednak zdezerterował 25 sierpnia 1945 roku i […]
Andrzej Chapski urodził się 20 sierpnia 1928 roku w Ostrowie, małej wsi położonej w powiecie kraśnickim, gminie Urzędów. Był synem Józefa i Agnieszki z domu Wójcik. Ukończył szkołę powszechną a następnie pracował jako stolarz. W czasie okupacji niemieckiej był członkiem Armii Krajowej w miejscowej placówce. Posługiwał się pseudonimem „Szyna”. Po wkroczeniu sowietów na Lubelszczyznę i fali aresztowań byłych członków AK uciekł z domu i dołączył […]
Wojciech Głowienka urodził się 1 kwietnia 1924 roku w rodzinie Szczepana i Katarzyny z domu Hyjek. Jego rodzice byli rolnikami posiadającymi gospodarstwo w Hykach Dębiakach położonych w powiecie mieleckim. Niewiele jest wiadomo o życiu Wojciecha przed wojną i w czasie wojny. Według dokumentacji resortu można powiedzieć, że ukończył szkołę powszechną i mieszkał z rodzicami. Ich rodzinny dom był stałym punktem kontaktowym oddziału Wojciecha Lisa „Mściciela”[1]. Wojciech […]
Bardzo niewiele wiadomo o życiorysie „Górala”. Ewa Kurek w latach 90. XX wieku na podstawie relacji żyjących Zaporczyków ustaliła, że miał na imię Jerzy oraz pochodził z Warszawy. Miał być uczestnikiem Powstania Warszawskiego. Nie wiadomo kiedy oraz z jakiego powodu dołączył do oddziałów partyzanckich DSZ Hieronima Dekutowskiego „Zapory”. Zginął w 1945 roku w wyniku nieszczęśliwego wypadku – wybuch tolu w kieszeni[1]. >>> Czytaj także: Struktura […]
Stanisław Bielecki urodził się 22 kwietnia 1921 roku w Kierzu położonym w powiecie bełżyckim. Był synem rolników – Antoniego i Władysławy. Ukończył pięć klas szkoły powszechnej. Dnia 20 listopada 1944 roku został powołany do Wojska Polskiego, z którego zdezerterował 22 czerwca 1945 roku. Powrócił do rodzinnej miejscowości, gdzie ukrywał się przed władzami. Wstąpił do oddziału „Zapory”, służył w plutonie Stanisława Wnuka „Opala”. Posługiwał się pseudonimem […]
Mieczysław Szymanowski urodził się 18 września 1917 roku w Poznaniu w rodzinie Wojciecha i Władysławy. Jego ojciec był powstańcem wielkopolskim, a starszy brat prezesem Polskiego Związku Zachodniego[1]. Tak więc młody Mieczysław od najmłodszych lat zafascynowany był karierą wojskową. W 1935 roku ochotniczo wstąpił do wojska, gdzie otrzymał przydział do kompanii rkm 63. pułku piechoty w Toruniu. W marcu 1936 roku został skierowany do Centralnej Szkoły […]
Bohdan Piżewicz urodził się 1 października 1927 roku w Michalinowie w rodzinie Jana i Heleny z domu Ostal. Później rodzina przeprowadziła się do Dęblina, gdzie ukończył szkołę powszechną i dwie klasy gimnazjum. Niestety jego dalszą naukę przerwał wybuch II wojny światowej. W 1944 roku cała rodzina Piżewiczów ponownie zmieniła adres zamieszkania – przeprowadzili się wspólnie do Lublina, gdzie ojciec Bohdana założył warsztat stolarski[1]. Nie wiadomo dokładnie […]
Henryk Bieńko urodził się 1 stycznia 1924 roku w rodzinie Szczepana i Marii – rolników mieszkających na Majdanie Borowskim. Ukończył siedem klas szkoły powszechnej w Chodlu, a następnie rozpoczął pracę na rodzinnym gospodarstwie rolnym. Tam też zastała go wojna i okres okupacji[1]. W 1942 roku ojciec Henryka został zastrzelony przez Niemców w Chodlu. W tym czasie też osiemnastoletni Henryk rozpoczął działalność konspiracyjną w Armii Krajowej. Otrzymał […]
Jerzy Pawełczak urodził się 20 września 1925 roku w Ostrowie w gminie Urzędów, jako drugi syn Henryka i Julianny z domu Pokora. Miał trzech braci: Mariana (1923 r.), Janusza (1926 r.) oraz Eugeniusza (1932 r.)[1]. W 1925 roku, kiedy rodził się Jerzy, rodzina Pawełczaków mieszkała już w Popkowicach, gdzie prowadzili sklep oraz gospodarzyli na 5 ha roli. W tym czasie Jerzy ukończył sześć klas szkoły […]
Zbigniew Matysiak urodził się 26 marca 1926 roku w Lublinie w rodzinie Franciszka, przedwojennego policjanta, oraz Zofii z domu Leszczyńska. W 1927 roku jego ojciec został przeniesiony do pracy w Krzemieńcu na Wołyniu, gdzie zabrał ze sobą swoją rodzinę. Osiem lat później, za zasługi w tworzeniu struktur policyjnych na Wołyniu, ojciec Zbigniewa ponownie został przeniesiony, tym razem do policji kryminalnej w Warszawie. Pomimo tego, że […]
Jan Cynke urodził się 25 listopada 1923 roku w Lublinie. Ukończył szkołę powszechną oraz dwie klasy gimnazjum. Dalszą naukę przerwał mu wybuch II wojny światowej. Działalność konspiracyjną Cynke rozpoczął w czerwcu 1943 roku wstępując do oddziału partyzanckiego Stanisława Łukasika „Rysia”. Jak podaje Ireneusz Caban, historia tego oddziału dywersyjnego związana była z grupami młodzieży ukrywającej się w rejonie Motycza, której część tworzyła tzw. bojówkę rejonową. Bezpośrednią […]
Zygmunt Wiśniewski urodził się 22 listopada 1924 roku w Tarnopolu. Był synem Aleksandra i Adeli z domu Widnicka. Ukończył sześć klas szkoły powszechnej a następnie pomagał w utrzymaniu rodzinnego gospodarstwa. Po wybuchu wojny przeprowadził się do województwa lubelskiego i zamieszkał w Wojciechowie pod Lublinem, gdzie nawiązał kontakty konspiracyjne. Działalność w podziemiu rozpoczął w lipcu 1943 roku.Według Ireneusza Cabana Zygmunt Wiśniewski służył w oddziale Stanisława Rolli […]
Zbigniew Gromont według Ewy Kurek pochodził z Wołynia i był dezerterem z Armii Berlinga[1]. Jednak inne dane zawiera dokumentacja sporządzona przez resort bezpieczeństwa. Według niej Zbigniew Gromont urodził się 7 marca 1926 roku w Płocku. Był synem Jana i Stefanii z domu Wiśniewskiej. Ukończył sześć klas szkoły powszechnej[2]. Zdaniem UB Zbigniew Gromont do oddziału Hieronima Dekutowskiego „Zapory” dołączył w kwietniu 1945 roku, gdy zdezerterował z […]
Józef Kolasiński urodził się 22 stycznia 1923 roku w Samoklęskach. Był synem rolników Jana i Zofii z domu Ostrowska, którzy posiadali gospodarstwo w miejscowości Dys, położonej w gminie Niemce w województwie lubelskim. Posiadał niepełne wykształcenie podstawowe. Po wkroczeniu sowietów, w sierpniu 1944 roku został powołany do wojska. Zdezerterował po roku służby[1]. Początkowo Kolasiński ukrywał się w rodzinnych stronach, a później nawiązał kontakt z podziemiem niepodległościowym. Utrzymywał […]
Bronisław Michota urodził się 28 stycznia 1912 roku w Dzierzkowice Wola. Tam ukończył szkołę powszechną i pracował na rodzinnym gospodarstwie. W czasie okupacji niemieckiej pełnił funkcję zastępcy komendanta placówki Armii Krajowej w Dzierzkowicach. Posługiwał się pseudonimem „Pery”. Po wkroczeniu sowietów nie zaprzestał działalności konspiracyjnej. Posiadał bliskie kontakty z żołnierzami zgrupowania DSZ-WiN Hieronima Dekutowskiego „Zapory”, w szczególności z grupą Benedykta Surdackiego „Cygana”. W tym okresie posługiwał […]
Ryszard Zieniewicz urodził się 23 marca 1929 roku w Lublinie. Był synem Franciszka i Genowefy. Ukończył szkołę powszechną oraz 3 klasy gimnazjum. To właśnie w gimnazjum im. S. Staszica w Lublinie rozpoczął swoją działalność konspiracyjną już skierowaną przeciwko sowietom. Związał się tam z Tajną Organizacją Wojskową założoną przez Jerzego Fryze „Kmicica”, która funkcjonowała od września 1945 roku do maja 1946 roku. Grupa liczyła ok. 10 […]
Bolesław Toporowski urodził się 14 czerwca 1920 roku w Kępie w wielodzietnej rodzinie małorolnego chłopa Józefa i Antoniny z domu Kwiatkowskiej. Do ukończenia 4 klasy szkoły powszechnej mieszkał w rodzinnym gospodarstwie. Następnie, z powodu ciężkiej sytuacji finansowej, rozpoczął dorywczą pracę u bogatszych gospodarzy. Pracował m.in. w majątku Kochanowskich w Łopienniku czy też w Russanowskich w Kłodnicy Dolnej. Zaciągnąłem się również do Przysposobienia Wojskowego czyli P.W. […]
Józef Bojarski urodził się 13 stycznia 1928 roku w Dąbrowicy w powiecie lubelskim. Był synem Józefa i Marii – rolników ze wsi Płouszowice Kolonia położonej w gminie Jastków w województwie lubelskim. Już jako 16-letni chłopiec został zaprzysiężony na członka Armii Krajowej w miejscowej placówce. Przyjął pseudonim „Szufladka” – prawdopodobnie nadany od przypadkowego odkrycia składu broni należącego do partyzantów, ukrytego w gospodarstwie jego szwagra[1]. We wrześniu 1946 roku […]
Niewiele jest wiadomo o Bronisławie Banuchu, ponieważ resort znał go tylko z zeznań Kazimierza Woźniaka „Szatana”. Funkcjonariuszom lubelskiego UB udało się ustalić, że Bronisław urodził się w 1926 roku i pochodził z Trzcińca[1]. Zgodnie z zeznaniem „Szatana” do jego oddziału Bronisław Banucha dołączył na początku sierpnia 1946 roku. Był w nim przez okres ok. tygodnia i nosił pseudonim „Bronek”. Niestety już 10 sierpnia 1946 roku […]
Bazyli Aleksiejczuk urodził się 22 lipca 1925 roku w Warszawie. Niewiele wiadomo jest o jego losach. Pewne jest, że ukończył pięć klas szkoły powszechnej, zaś w charakterystyce MO z lat 70. jako zawód wpisany został „robotnik”. Zgodnie z tą notatką Aleksiejczuk: w miesiącu sierpniu 1946 roku jako uchylający się od służby wojskowej przyjechał z Gdańska do Janowa Lubelskiego, gdzie wstąpił do nielegalnej organizacji NSZ pod […]
Niewiele jest wiadomo o życiu Mieczysława Wilka „Wilczka”, być może nawet samo nazwisko nie jest prawdziwe. Tak naprawdę informacje o nim oparte są wyłącznie na relacjach „Zaporczyków”, którzy przeżyli wojnę. Brakuje informacji sporządzonych o nim przez resort bezpieczeństwa, ponieważ nie prowadzono przeciwko niemu żadnej sprawy. Z dostępnych wspomnień wynika, że „Wilczek” zginął w 1946 roku jako młody człowiek, nie pozostawiając po sobie żadnej rodziny oraz […]
Tadeusz Jan Radwański urodził się 18 grudnia 1925 roku w Annopolu jako syn Jana i Heleny z domu Szczepańskiej[1]. W 1938 roku ukończył szkołę powszechną w Annopolu. Po wybuchu wojny przebywał na rodzinnym gospodarstwie pomagając rodzicom przy uprawie roli. W lecie 1942 roku został wywieziony na roboty do Niemiec, ale na wysokości Częstochowy udało mu się uciec z transportu i powrócić do rodzinnego Annopola. Pod koniec […]
Edward Harasimowicz urodził się 2 lutego 1925 roku w Grodnie. Był synem Mieczysława i Katarzyny. Ukończył 5 klas szkoły powszechnej, a dalszą naukę przerwał mu wybuch wojny. W 1944 roku miał nawiązać pierwsze kontakty konspiracyjne z Armią Krajową, zaś 1 stycznia 1945 roku został powołany do wojska. Otrzymał przydział do 10. pułku piechoty z 4. Dywizji Piechoty. W ramach pułku wziął udział w operacji berlińskiej, walcząc nad kanałem […]
Zdzisław Wanat urodził się 20 lipca 1923 roku w Krakowie w rodzinie Stanisława i Stanisławy. Nie znamy jego losów przed wybuchem wojny, ale z dokumentacji resortowej można wywnioskować, że ukończył 7 oddziałów szkoły powszechnej oraz jedną klasę techniczną o specjalizacji mechanik precyzyjno-optyczny. UB jako jego ostatni adres zamieszkania wpisało Lwów ulica Leśna 19[1]. Bazując na jego bardzo skąpej teczce procesowej możemy stwierdzić, że działalność konspiracyjną przeciwko […]
Zygmunt Ziółek urodził się w 1927 roku. Bardzo niewiele udało się ustalić o jego życiu sprzed wojny oraz podczas okupacji. Natomiast pewne jest, że Ziółek od początku swojej działalności konspiracyjnej związał się z oddziałem Stanisława Łukasika „Rysia”. Przyjął wówczas pseudonim „Szlak”. Jak podaje Ireneusz Caban, historia tego oddziału dywersyjnego związana była z grupami młodzieży ukrywającej się w rejonie Motycza, której część tworzyła tzw. bojówkę rejonową. Bezpośrednią […]
Stanisław Gabriołek urodził się 3 listopada 1915 roku we wsi Garbatówka. Nie wiadomo jaką szkołę ukończył do wybuchu wojny, ale według dokumentacji resortowej posiadał niepełne wyższe wykształcenie. Z zawodu był kupcem, więc prawdopodobnie jego rodzice zajmowali się handlem[1]. Po wkroczeniu sowietów na teren Lubelszczyzny, w sierpniu 1944 roku został powołany do wojska. Otrzymał przydział do 31. pułku piechoty wchodzącego w skład 7. Dywizji Piechoty. Pułk […]
Roman Witold Duma urodził się 19 stycznia 1914 roku w Potoku Wielkim, w małej wsi położonej w powiecie kraśnickim w województwie lubelskim. Był synem Kacpra i Julii z domu Kuś. Roman pochodził z wielodzietnej rodziny, która utrzymywała się głównie z pracy własnego młyna wodnego i rolnictwa. Ukończył siedem klas szkoły powszechnej oraz cztery klasy gimnazjum. Roman jeszcze w młodzieńczym wieku należał do organizacji paramilitarnej Strzelec, która bardzo […]
Jan Kocon urodził się 22 maja 1922 roku w Opolu Lubelskim, w rodzinie rzemieślniczej. Był najstarszym dzieckiem Klemensa, miejscowego rzeźnika, i Marianny z domu Kopp. Miał dwoje młodszego rodzeństwa: brata Przemysława (ur. 1925) oraz siostrę Helenę (ur. 1927). Działalność konspiracyjną rozpoczął w marcu 1941 roku, wstępując w szeregi Związku Walki Zbrojnej (ZWZ), przekształconego później w Armię Krajową (AK). Po złożeniu przysięgi przyjął pseudonim „Ryś”, którego […]
Ryszard Supryn urodził się 8 kwietnia 1927 roku w Lublinie. Swoją działalność konspiracyjną rozpoczął dopiero w 1944 roku, gdy był poszukiwany przez Niemców za ucieczkę z transportu na roboty przymusowe do Niemiec. Za pomocą najbliższych znajomych nawiązał kontakt z oddziałem por. Ludwika Pałysa „Ludwika” działającym na terenie powiatu włodawskiego. Oddział ten później wchodził w skład 7. pułku piechoty legionów Inspektoratu AK Chełm (jako I kompania). Przyjął […]
January Rusch urodził się w 1922 roku we Lwowie jako syn Jana oraz Eugenii z domu Świderska[1]. Pochodził z patriotycznej rodziny skoligaconej z rodziną generała Gustawa Orlicz-Dreszera. Jego ojciec był zawodowym oficerem Wojska Polskiego służącym w Korpusie Ochrony Pogranicza. W 1939 roku Jan Rusch będąc w stopniu kapitana otrzymał przydział do 7. Okręgowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Toruniu na stanowisko kierownika referatu zaopatrzenia[2]. […]
Jerzy Fryze urodził się 1 stycznia 1929 roku w Kowlu. Jeszcze przed wybuchem wojny jego rodzina przeprowadziła się do Lublina, gdzie zastała ich wojna a później okupacja. Fryze swoją działalność konspiracyjną rozpoczął w miejskiej partyzantce jeszcze jako nieletni. W styczniu 1944 roku złożył przysięgę Armii Krajowej przed Romanem Sochalem „Jurandem”. Przyjął pseudonim „Czarny” i został podporządkowany do Obwodu AK – Lublin/Miasto. Ze względu na swój wiek […]
Karol Wójcik urodził się 23 listopada 1923 roku w Borowie w gminie Chodel. Jego rodzice, Ludwika i Marianna z domu Miller, posiadali własne gospodarstwo rolne. Karol ukończył sześć klas szkoły powszechnej a dalszą naukę przerwał mu wybuch II wojny światowej[1]. Swoją działalność konspiracyjną rozpoczął w 1943 roku składając przysięgę Armii Krajowej. Przyjął pseudonim „Drut” i początkowo przydzielony został do placówki AK w Borowie. W 1944 roku […]
Marian Wójcik urodził się 10 stycznia 1922 roku w Niedrzwicy Dużej w rodzinie Wiktora i Henryki. Ukończył szkołę powszechną w Niedrzwicy Dużej, a następnie kontynuował naukę w jednym z lubelskich gimnazjów. Jeszcze przed wybuchem wojny zdążył zdać tzw. małą maturę, czyli egzamin kończący edukację w czteroletnim gimnazjum[1]. W czasie okupacji Marian przebywał w rodzinnej Niedrzwicy, gdzie należał do miejscowej placówki ZWZ-AK. Ponadto przez całą okupację pracował w […]
Ryszard Suchodolski urodził się 1 września 1927 roku w Kraśniku. Był synem Benedykta i Janiny z domu Malanowska. Jego ojciec był zawodowym oficerem Wojska Polskiego. Służył w 24. pułku ułanów z Kraśnika, gdzie w 1939 roku pełnił funkcję zastępcy oficera mobilizacyjnego. Tymczasem Ryszard Suchodolski ukończył szkołę powszechną i rozpoczął naukę w gimnazjum, która została przerwana wybuchem wojny[1]. W czasie okupacji Ryszard zaangażował się w działalność konspiracyjną. […]
Bronisław Opoka urodził się 28 stycznia 1917 roku w Chmielniku w powiecie kraśnickim (woj. lubelskie). Był synem Franciszka i Józefy z domu Walkiewicz, którzy prowadzili własne gospodarstwo rolne w rodzinnej miejscowości. Bronisław ukończył sześcioletnią szkołę powszechną, a następnie pomagał przy uprawie roli. W 1937 roku rozpoczął pracę jako pomocnik montera sanitarnego w firmie budowlanej z Kraśnika. W marcu 1939 roku powołano go do wojska i […]
Białosz Stanisław urodził się 4 października 1921 roku w domu Józefa i Katarzyny mieszkańców miejscowości Zawada, położonej w gminie Skierbieszów, w powiecie zamojskim. Z wykształcenia był ślusarzem. Według kwestionariusza osobowego sporządzonego w latach 80. przez Służbę Bezpieczeństwa, Stanisław Białosz w czasie okupacji niemieckiej został aresztowany i osadzony w obozie, z którego powrócił w połowie 1945 roku. Zamieszkał w rodzinnym gospodarstwie, gdzie nawiązał kontakt z oddziałami […]
Stanisław Marczewski urodził się 7 maja 1924 roku w Lublinie w rodzinie Ignacego oraz Janiny z domu Gałeckiej. Pochodził z rodziny robotniczej. Jego ojciec prowadził zakład w Woli Sławińskiej niedaleko Lublina. Marczewski ukończył szkołę powszechną oraz rozpoczął naukę w gimnazjum. Nie zdążył go jednak ukończyć z powodu wybuchu wojny. W czasie okupacji uczęszczał dalej do gimnazjum mechanicznego w Lublinie, gdzie również nawiązał pierwsze kontakty konspiracyjne. […]
Jan Kuropatwa urodził się 5 grudnia 1920 roku w Wólce Łubkowskiej (gm. Karczmiska, pow. puławski) w rodzinie Jana i Franciszki z domu Górniak. Po ukończeniu szkoły powszechnej rozpoczął pracę na rodzinnym gospodarstwie. Po wybuchu wojny, jak większość młodych chłopców z jego pokolenia, rozpoczął działalność konspiracyjną w placówce ZWZ-AK. Przyjął pseudonim „Murzyn”. Później należał do oddziału partyzanckiego dowodzonego przez Aleksandra Sochalskiego „Ducha”. Oddział ten został założony […]
Franciszek Lewandowski urodził się 19 grudnia 1919 roku w Kolonii Szczuczki w gminie Poniatowa w województwie lubelskim. Był synem Jana i Rozalii z domu Ostrowska. Posiadał niepełne wykształcenie podstawowe i pracował na gospodarstwie rolnym w rodzinnej miejscowości[1]. Nie wiadomo kiedy rozpoczął działalność konspiracyjną, ale Ireneusz Caban wymienia go na liście żołnierzy z oddziału lotnego pod dowództwem Mieczysława Lorentza „Szmerlinga”. Oddział ten powstał latem 1943 roku […]
Zygmunt Winiarczyk urodził się 3 maja 1923 roku w miejscowości Żegotów w województwie lubelskim. Był synem Wojciecha i Pauliny z domu Podsiadło. Ukończył sześć klas szkoły powszechnej, a dalszą naukę przerwał mu wybuch II wojny światowej. W czasie okupacji Zygmunt mieszkał z rodzicami (jego ojciec oraz starszy brat został później aresztowany i wywieziony do Oświęcimia, gdzie obaj zmarli), którym pomagał w pracy przy rodzinnym gospodarstwie rolnym. […]
Stanisław Łukasz urodził się 29 września 1925 roku w Wólce Ratajskiej położonej w powiecie kraśnickim w województwie lubelskim. Był synem rolników Łukasza i Antoniny. Ukończył sześć klas szkoły powszechnej, a dalszą naukę przerwał wybuch II wojny światowej. W czasie okupacji włączył się w działalność konspiracyjną. Na przełomie 1943/1944 roku dołączył do, silnego w tamtym terenie, oddziału Gwardii Ludowej, którego dowódcą był Ryszard Płowaś „Mały Rysiek”[1]. Oddział […]
Stanisław Czuba, urodzony w 1923 roku w Polichnie, niedaleko Janowa Lubelskiego, wywodził się z rodziny chłopskiej. Niestety, brak jest dotychczas materiałów źródłowych, które pozwoliłyby odtworzyć szczegóły jego życia przed wkroczeniem wojsk sowieckich na Lubelszczyznę w 1944 roku. Pewne informacje pojawiają się jednak wraz z przełomem lat 1944/1945. W tym okresie Czuba służył w Wojsku Polskim, z którego zdezerterował w pierwszej połowie 1945 roku. Za pośrednictwem […]
Tadeusz Miksza urodził się 10 stycznia 1910 roku w miejscowości Radzięcin w powiecie biłgorajskim. Był synem rolników Jana i Rozalii. Ukończył szkołę powszechną, a później pracował na rodzinnym gospodarstwie. Został powołany do wojska i wziął udział w wojnie obronnej w 1939 roku w stopniu plutonowego. Podczas okupacji niemieckiej Miksza był członkiem miejscowej placówki Armii Krajowej, a od 1942 roku należał do oddziału partyzanckiego 9. pułku piechoty […]
Jan Kwiatkowski urodził się 12 sierpnia 1927 roku w Wałach (Wólce Kępskiej) położonej w gminie Wilkołaz w powiecie kraśnickim. Był synem Wojciecha i Barbary z domu Dziurda. Ukończył cztery klasy szkoły powszechnej, a następnie pracował na rodzinnym gospodarstwie[1]. Dom Kwiatkowskich na Wałach był jedną ze stałych kwater partyzanckich za okupacji niemieckiej. Dość często kwaterował tam ze swoim oddziałem dyspozycyjnym AK Hieronim Dekutowski „Zapora”. Do organizacji […]
Mikołaj Malinowski urodził się 1 czerwca 1920 roku we wsi Groszówka koło Mozyrza na Polesiu, jako syn Michała, pracownika rzemieślniczego w miejscowym kołchozie oraz Petroneli z domu Malinowskiej. Jako mieszkaniec ówczesnego Związku Sowieckiego ukończył podstawowe wykształcenie w języku białoruskim i rosyjskim, a od 13 roku życia zaczął pracę fizyczną w kołchozie „Komintern”. W tym czasie, jako Polak mieszkający na terenie państwa sowieckiego języka polskiego uczył […]
Eugeniusz Rusinek urodził się 19 września 1927 roku w Woli Sławińskiej położonej w gminie Konopnica w powiecie lubelskim. Był synem Bolesława i Heleny z domu Kańczugowska. Zdaniem Ewy Kurek, Rusinek w czasie okupacji był żołnierzem Armii Krajowej przy placówce w Lipniaku. Posługując się pseudonimem „Kalina” pełnił funkcję gońca/łącznika z oddziałem Stanisława Łukasika „Rysia”[1]. Po wkroczeniu sowietów na Lubelszczyznę starał się powrócić do normalnego życia. Po uruchomieniu […]
Jan Domański urodził się 16 marca 1925 roku w Łopienniku w rodzinie Waleriana i Marii z domu Mazur. Ukończył szkołę powszechną i pracował na rodzinnym gospodarstwie. Nie udało się ustalić więcej informacji o jego dzieciństwie oraz działalności konspiracyjnej w czasie okupacji niemieckiej. Pierwsze informacje zdobyte przez instytucje bezpieczeństwa rozpoczynają się na notatce, że Domański został jednym z pierwszych członków specjalnego oddziału utworzonego przez Hieronima Dekutowskiego […]
Adam Stanisław Kuchciewicz urodził się 24 grudnia 1922 roku w Łęcznej, w rodzinie Stanisława i Bronisławy z domu Piech. Miał trójkę rodzeństwa. Młody Stanisław ukończył szkołę powszechną, a następnie rozpoczął naukę w Gimnazjum Męskim im. Hetmana Jana Zamoyskiego w Lublinie, której nie ukończył z powodu wybuchu wojny. W czasie kampanii wrześniowej miał pomagać ojcu (właścicielowi firmy przewozowej) w ewakuacji uciekinierów podążających na wschód przed armią niemiecką[1]. […]
Kwiryn Surdacki urodził się 30 marca 1921 roku na Bęczynie w wielodzietnej rodzinie Feliksa i Marianny z domu Wośko. Miał sześć sióstr i dwóch braci – Aleksandra i Leona. Ukończył szkołę powszechną w Urzędowie a później pomagał w prowadzeniu rodzinnego gospodarstwa[1]. W 1943 roku Kwiryn wstąpił do Armii Krajowej składając przysięgę przed dowódcą Rejonu I AK Hipolitem Cieszkowskim „Odyńcem”. Przyjął wówczas pseudonim „Dzik”. Znalazł się w […]
Zbigniew Roman Sochacki urodził się w 1925 roku we Lwowie, w rodzinie wojskowej. To właśnie z powodu jego ojca, który został oddelegowany do 24. pułku ułanów z Kraśnika, jego rodzina przeniosła się na Lubelszczyznę. Jego ojciec miał pomóc kraśnickim ułanom w procesie motoryzacji pułku, który od 1937 roku wchodził w skład 10. Brygady Kawalerii – pierwszej polskiej jednostki zmotoryzowanej[1]. Zbigniew Sochacki ukończył szkołę powszechną i […]
Stanisław Ciołek urodził się w 1925 roku w miejscowości Radzic Nowy położonej w powiecie lubartowskim. Był synem rolników. Ukończył szkołę powszechną, a dalszą naukę przerwał mu wybuch wojny. Swoją działalność konspiracyjną Ciołek rozpoczął bardzo wcześnie, bo już w lipcu 1941 roku złożył przysięgę Armii Krajowej. Przyjął pseudonim „Lew” i działał początkowo w miejscowej placówce, a później w oddziale partyzanckim Zdzisława Brońskiego „Uskoka”. Po wkroczeniu sowietów pozostał […]
Stefan Marek urodził się 25 sierpnia 1924 roku w Hoszni Ordynackiej jako syn Leona i Marii z domu Branowska. Swoją działalność konspiracyjną rozpoczął wiosną 1943 roku składając przysięgę przed Tadeuszem Borkowskim „Matem”. Działając pod pseudonimem „Rudek” pełnił funkcję łącznika pomiędzy miejscową placówką ZWZ-AK dowodzoną przez Stanisława Kondrata „Szarego”, a oddziałami Tadeusza Kuncewicza „Podkowy”, „Kowalewa”, „Przepiórki” i oddziałem „Kołpakowa” [1]. Po wkroczeniu sowietów na teren Lubelszczyzny […]
Bolesław Grela urodził się 1 listopada 1921 roku w Guciowie, w gminie Zwierzyniec. Był synem Józefa i Marii Kowalczuk. Po ukończeniu szkoły powszechnej oraz czterech klas gimnazjum, rozpoczął pracę na rodzinnym gospodarstwie rolnym, gdzie pomagał rodzicom w codziennych obowiązkach. W okresie niemieckiej okupacji Grela zaangażował się w działalność konspiracyjną, dołączając do miejscowej placówki Armii Krajowej. Podczas składania przysięgi przyjął pseudonim „Boa”. Jako młody członek ruchu […]
Czesław Wajler urodził się 10 maja 1929 roku w Turobinie w rodzinie Jana i Marii z domu Morawskiej. Ukończył siedem klas szkoły powszechnej. Swoją działalność konspiracyjną rozpoczął późno, bo dopiero 20 maja 1946 roku. Tego dnia nawiązał kontakt z partyzantami i wstąpił do oddziału Michała Szeremieckiego „Misia” podporządkowanego rozkazom mjr. Hieronima Dekutowksiego „Zapory”. Przyjął pseudonim „Chmura” i pełnił funkcję sekcyjnego[1]. Jego młodszy brat Leon również […]
Jan Orzeł urodził się 10 sierpnia 1924 roku w miejscowości Biała w powiecie Janów Lubelski. Był synem Szymona i Agnieszki z domu Wojtan. Ukończył szkołę powszechną, a następnie rozpoczął pracę na rodzinnym gospodarstwie. Działalność konspiracyjna Jana Orła zaczęła się w 1943 roku, kiedy dołączył do miejscowej placówki Armii Krajowej. Jak sam wspominał miał złożyć przysięgę na ręce Stanisława Roweckiego „Grota” oraz Jana Łukaszewicza „Prawdzic”. Przyjął pseudonim […]
Józef Kłyś urodził się 30 listopada 1914 roku w Wólce Ratajskiej, jako syn Józefa i Katarzyny z domu Kuźnickiej. Ukończył pięć klas szkoły powszechnej a następnie rozpoczął prace na rodzinnym gospodarstwie. W 1935 roku został powołany do wojska, którą odbył w Korpusie Ochrony Pogranicza. Po jej zakończeniu powrócił do rodzinnej miejscowości. Tuż przed wybuchem II wojny światowej Kłyś został zmobilizowany do wojska. Służył w 24. […]
Dominik Brodaczewski urodził się 3 sierpnia 1924 r. w Czernięcinie. Był synem Józefa i Katarzyny. Ukończył 4 klasy szkoły powszechnej i z zawodu był rolnikiem. Od września 1946 r. do 2 kwietnia 1947 r. był żołnierzem oddziału AK por. Tadeusza Skraińskiego „Jadzinka” ze Zgrupowania Hieronima Dekutowskiego „Zapory”. Ujawnił się przed UB 2 kwietnia 1947 r. zdając karabin. Dominik Brodaczewski „Wróbel” od czerwca 1948 r., w […]
Edmund Tudruj urodził się 22 października 1923 roku jako syn Pawła i Teofilii z domu Kozak. Jego rodzice byli rolnikami mieszkającymi we wsi Stasin w powiecie Lublin. W 1937 roku ukończył szkołę powszechną w Konopnicy, a następnie rozpoczął naukę w gimnazjum ogólnokształcącym w Janowie Lubelskim. Niestety dalszą jego dalszą naukę przerwał wybuch II wojny światowej. Po zakończeniu wojny obronnej, Edmund Tudruj powrócił do rodzinnej miejscowości […]
Zbigniew Sulewski urodził się 8 maja 1928 roku w Lublinie w rodzinie Michała i Władysławy z domu Marczewska. Ukończył cztery klasy gimnazjum a następnie uczył się na elektromontera. W czasie okupacji niemieckiej Sulewski mieszkał w domu rodzinnym i pracował w warsztacie elektrotechnicznym Stanisława Dziedzica mieszczącym się przy ul. Lubartowskiej. Pracował w nim do kwietnia 1945 roku, tj. do momentu jego wyjazdu wraz z Idzikowskim (imię […]
Bronisław Gajewski urodził się 7 lipca 1921 roku jako syn Marcina i Bronisławy. Jako kilkunastoletni chłopiec został przyjęty na wychowanie przez bezdzietne małżeństwo Ignacego Gołdasia i zamieszkał w ich domu na Bęczynie. Pomimo tej adopcji Bronisław nie zmienił swojego nazwiska. Niestety tuż przed samym wybuchem wojny ponownie został sierotą, ponieważ szybko zmarli wiekowi już Gołdasiowie. Bronisław zamieszkał samotnie w pozostawionym mu gospodarstwie. Po wybuchu wojny […]
Marian Bodzak urodził się 1 września 1927 roku w Lublinie. Był synem Stanisławy i Zofii z domu Węgrzyn. Ukończył siedem klas szkoły powszechnej, a następnie zdobył zawód elektromontera. W czasie okupacji pracował w zakładach elektrotechnicznych inż. Bindera w Lublinie. Tam nawiązał pierwsze kontakty konspiracyjne. W lipcu 1944 roku wziął udział w akcji „Burza” w ramach oddziału Armii Krajowej pod dowództwem NN „Henryka”. Używał wówczas pseudonimu […]
Hieronim Dekutowski przyszedł na świat 24 września 1918 roku w miejscowości Dzików, obecnie będącej częścią Tarnobrzega. Był najmłodszym spośród dziewięciorga dzieci Jana i Marii z domu Sudacka. Ojciec, z zawodu dekarz-blacharz, prowadził własny warsztat, natomiast matka poświęcała się opiece nad domem. Po ukończeniu pięcioletniej szkoły powszechnej w latach 1930-1938, Hieronim kontynuował naukę w Państwowym Gimnazjum i liceum im. Hetmana Jana Tarnowskiego w Tarnobrzegu. W czasie […]
Henryk Barzycki urodził się 11 września 1921 roku we wsi Słotwiny koło Karczmisk (pow. Opole Lubelskie). Był synem rolników Władysława[1] i Zofii z domu Niezabitowskiej. Przed wojną ojciec Henryka oprócz prowadzenia gospodarstwa pracował jako organista oraz nauczyciel. Przez pewien okres pełnił również funkcję wójta gminy Karczmiska. Henryk wraz z rodzeństwem był wychowywany w patriotycznym duchu, dlatego też podczas okupacji niemieckiej bardzo szybko rozpoczął działalność konspiracyjną, […]
Leon Surdacki urodził się w wielodzietnej rodzinie Feliksa i Marianny z domu Wośko. Miał sześć sióstr i dwóch braci – Aleksandra i Kwiryna. Mieszkał razem z rodzicami w gospodarstwie położonym na końcu Bęczyna w lesie, zwanym „Feliksówką”, który był stałą i pewną kwaterą dla partyzantów, w tym żołnierzy Hieronima Dekutowskiego „Zapory”[1]. Na początku 1944 roku Leon również wstąpił do Armii Krajowej. Przyjął pseudonim „Korzonek” i […]
Marian Klocek pochodził z Opola Lubelskiego. Niewiele jest wiadomo o jego młodości i kiedy rozpoczął działalność konspiracyjną. Ireneusz Caban twierdzi, że Marian Klocek „George” należał do patrolu Aleksandra Sochalskiego „Ducha”. Sam patrol został utworzony w lecie 1943 roku z żołnierzy wchodzących poprzednio w składy drużyn dywersyjnych Władysława Ośki „Zemsty” oraz Januarego Ruscha „Kordiana”. We wrześniu 1943 roku wszedł w skład oddziału dyspozycyjnego Kedywu AK inspektoratu rejonowego […]
Walerian Tyra urodził się w 1926 roku w miejscowości Biała położonej niedaleko Janowa Lubelskiego. Ukończył trzy klasy gimnazjum. Brak jest szczegółowego materiału archiwalnego poświadczającego jego losy podczas okupacji niemieckiej. Nie wiadomo dokładnie kiedy rozpoczął działalność konspiracyjną i w jakiej formacji służył. Pojawiają się informacje, że należał albo do Narodowych Sił Zbrojnych albo do lokalnych struktur Armii Krajowej. Z pewnością jednak już w 1945 roku był […]
Eugeniusz Mordoń urodził się 23 marca 1929 roku w Lublinie. W 1942 roku, w wieku ośmiu lat, został sierotą. Jego matka zmarła w wyniku choroby, a ojciec został rozstrzelany przez Niemców. W czasie okupacji uczęszczał do szkoły zawodowej i do grudnia 1943 roku pracował jako ślusarz w niemieckim warsztacie naprawczym na stacji kolejowej w Lublinie. Kiedyś zginęło coś w warsztacie. Posądzono mnie i jeszcze kogoś. […]
Czesław Sowa urodził się 1 stycznia 1922 roku w Kunowie położonym koło Firleja w powiecie lubartowskim. Mieszkał w rodzinnym gospodarstwie prowadzonym przez obojga rodziców – Feliksa i Feliksę. Do wybuchu wojny ukończył 4 klasy szkoły powszechnej. Działalność konspiracyjną rozpoczął w maju 1942 roku w miejscowej placówce Armii Krajowej. Jednak została ona szybko przerwana, ponieważ już w lipcu tego samego roku Sowa został zabrany przez Niemców na […]
Bogumił Adamski urodził się 13 maja 1924 roku w Margoninie koło Chodzieży (woj. poznańskie) w wielodzietnej rodzinie chłopskiej. Jego rodzicami byli Władysław oraz Maria z domu Wachowiak. Do końca 1940 roku mieszkał z rodzicami i rodzeństwem w Chodzieży, gdzie przed wybuchem wojny ukończył szkołę powszechną oraz dwie klasy gimnazjum ogólnokształcącego. W grudniu 1940 roku cała jego rodzina została wysiedlona przez Niemców na tereny Generalnego Gubernatorstwa. […]
Marian Adam Suszek urodził się 13 maja 1927 roku w Lublinie. Był synem Adama i Wiktorii z domu Pawlina. Gdy wybuchła wojna miał 12 lat. W czasie okupacji był uczeniem Gimnazjum Mechanicznego im. Stanisława Syroczyńskiego w Lublinie. Jak podaje córka Urszula Gierszon, Marian Suszek w konspiracji młodzieżowej był niemal od początku okupacji. Wiem, że przez jakiś czas miał kontakt z grupą bokserów szkolonych przez Stanisława […]
Zdzisław Broński urodził się 24 grudnia 1912 roku w Radzicu Starym w powiecie lubartowskim. Był trzecim dzieckiem Franciszka i Apolonii z domu Warhulska (miał starszą siostrę oraz brata i jeszcze młodszą siostrę). Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczał do gimnazjum w Lublinie, którego nie ukończył. Ewa Kurek podaje natomiast, że był absolwentem Liceum Ogrodniczego w Kijanach[1]. W 1934 roku został powołany do służby wojskowej, która odbywał […]
Roman Groński urodził się 28 lutego 1926 roku w Kraśniku, jako syn Konstantego (elektromontera w Kraśniku) i Janiny. Ukończył siedem klas szkoły powszechnej w Kraśniku a dalszą jego naukę przerwał wybuch II wojny światowej. Jako uczeń, w latach 1935-1939, był członkiem Związku Harcerzy Polskich, pełniąc funkcję drużynowego I drużyny ZHP w Kraśniku. Po wkroczeniu Niemców do Kraśnika, w 1940 roku został przez rodziców wysłany do Szkoły […]
Jerzy Miatkowski urodził się 8 czerwca 1923 roku w Jabłonnie pod Warszawą. Był dzieckiem Józefa i Janiny z domu Śmieciszewska. Wychowywał się w Warszawie, mieszkając w kamienicy przy ulicy Mokotowskiej 45. Ukończył szkołę podstawową a następnie cztery klasy gimnazjum[1]. Jerzy Zawada do konspiracji został wciągnięty przez kolegę na jesieni 1943 roku. Złożył przysięgę Armii Krajowej i przyjął pseudonim „Zawada”, którego używał przez cały okres swojej konspiracji. […]
Konrad Strycharczyk urodził się 25 maja 1923 roku w Nisku, niedaleko Stalowej Woli. Był synem Ignacego Strycharczyka, malarza, który specjalizował się w malowaniu kościołów, oraz Marii z domu Kuchty. Miał pięcioro rodzeństwa – dwie siostry i trzech braci. W związku z pracą ojca często przed wojną zmieniał adres zamieszkania. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Rudniku nad Sanem. Później naukę kontynuował w gimnazjum w Borysławiu, gdzie […]
Jan Flisiak urodził się 16 lipca 1921 roku w Abramowie koło Lubartowa. Ukończył siedem klas szkoły powszechnej i jako wyróżniony uczeń otrzymał z gminy stypendium na kontynuowanie nauki w gimnazjum im. Ks. Adama Czartoryskiego w Puławach. Ukończył je w czerwcu 1939 roku. Wybuch wojny zastał do w rodzinnym gospodarstwie w Abramowie. Bardzo szybko włączył się w działalność konspiracyjną działając od stycznia 1940 roku w lokalnych strukturach Związku […]
Ireneusz Bieniaszkiewicz urodził się 15 listopada 1925 roku w Pabianicach. Był synem zawodowego oficera Wojska Polskiego. W 1943 roku nawiązał kontakty z podziemiem. Wstąpił do Armii Krajowej i przyjął pseudonim „Irenka”. Został przydzielony do szkoły podchorążych piechoty, którą ukończył w lutym 1944 roku. Pochodzę z rodziny wojskowej i właściwie całe życie do wybuchu wojny przebywałem w koszarach, toteż kiedy w czerwcu 1943 roku zaproponowano mi […]
Mieczysław Ponieważ urodził się 14 lutego 1924 roku w Bychawce. Swoją działalność konspiracyjną rozpoczął w maju 1941 roku przystępując do lokalnej placówki ZWZ-AK. Następnie jako „Sokół” został przeniesiony do oddziału partyzanckiego Aleksandra Sarkisowa „Szarugi”. Była to jednostka dyspozycyjna inspektoratu rejonowego AK Lublin, powołana do odbioru zrzutu. Do lipca 1944 roku był to jedyny tego typu oddział partyzancki na Lubelszczyźnie i jeden z nielicznych w całej […]
Tadeusz Pelak urodził się 1 października 1922 roku w Wilkołazie w powiecie Janów Lubelski. Był synem Władysława i Agaty z domu Rachwał. Ukończył siedem klas szkoły powszechnej, a dalszą edukację przerwał wybuch II wojny światowej. Prace konspiracyjną rozpoczął w 1941 roku w ramach Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej na terenie wsi Łubki w powiecie puławskim. Złożył przysięgę oraz przyjął pseudonim „Junak”, którym posługiwał […]
Arkadiusz Wasilewski urodził się 4 stycznia 1925 roku w Sterdyni na Podlasiu, w domu Stanisława i Heleny z domu Paszkiewicz. Wybuch wojny w 1939 roku zastał go w pierwszej klasie gimnazjum. W czasie okupacji niemieckiej został wywieziony na roboty przymusowe do Niemiec. Udało mu się stamtąd uciec i wrócić w rodzinne strony[1]. Walka przeciwko Niemcom W 1943 roku jesienią po ucieczce z Niemiec, na terenie […]
Wojciech Lis urodził się 28 października 1913 roku w Ostrowach Tuszowskich leżących w powiecie kolbuszowskim. Był drugim synem Józefa i Anny z domu Sałdyka. Gdy miał 10 lat stracił w wypadku matkę, a jego ojciec ponownie ożenił się z Marią Altamer, mając z nią trójkę dzieci. W tym samym czasie Wojciech ukończył cztery klasy szkoły powszechnej, a następnie podjął pracę u bogatego gospodarza z Dobrynina. […]
Kazimierz Woźniak urodził się 14 kwietnia 1923 roku w Samoklęskach jako syn Teodora i Anieli z domu Kurowska. Pochodził z ubogiej rodziny zamieszkującej jeden z czworaków dworskich w majątku Wacława Kuszla, w którym pracowali rodzice. Kazimierz ukończył siedem klas szkoły powszechnej w Samoklęskach[1]. Według Heleny Chojdak (emerytowanej nauczycielki z Dębczycy k. Samoklęsk, żony żołnierza AK z Samoklęsk, którego ojciec był rządcą we dworze), Kazimierz Woźniak miał opinię dobrego […]
Aleksander Rusin urodził się 18 stycznia 1914 roku Dobryninie jako syn Kazimierza i Marii z domu Furmanek. Po ukończeniu szkoły powszechnej w 1935 roku został powołany do czynnej służby wojskowej w 6. pułku pancernym we Lwowie, skąd po przeszkoleniu przeniesiono go do 24. pułku artylerii lekkiej w Jarosławiu. Po zakończeniu służby czynnej pozostał dalej w wojsku jako nadterminowy w stopniu plutonowego. Brał udział w kampanii […]
Marian Pawełczak urodził się 13 maja 1923 roku w Stasinie koło Lublina, jako najstarszy syn Henryka i Julianny z domu Pokora. Miał trzech braci: Jerzego (1925 r.), Janusza (1926 r.) oraz Eugeniusza (1932 r.)[1]. W 1925 roku rodzina Pawełczaków przeprowadziła się z Stasina do Popkowic w gminie Urzędów, gdzie otworzyli sklep oraz prowadzili 5 ha gospodarstwo rolne. Marian w tym czasie uczęszczał do kraśnickiego gimnazjum. […]
Przemysław Kocoń urodził się 2 czerwca 1925 roku w Opolu Lubelskim w rodzinie rzemieślniczej. Jego ojciec Klemens był z zawodu rzeźnikiem, zaś matka Marianna z domu Kopp pracowała na rodzinnym gospodarstwie. Przemysław miał dwójkę rodzeństwa: starszego brata – Jana (1922 r.) oraz młodszą siostrę Helenę (1927 r.)[1]. Przemysław Kocoń rozpoczął naukę w szkole powszechnej w Opolu Lubelskim, którą przerwał wybuch II wojny światowej. Działalność konspiracyjną […]
Wacław Gąsiorowski urodził się w 1929 roku w Zasmykach (gm. Lubitów, powiat Kowel) w rodzinie rolniczej. Był piątym dzieckiem Władysława i Amelii z Wiśniewskich. Miał trzech braci oraz siostrę. Ukończył miejscową szkołę powszechną. Jego ojciec zginął we wrześniu 1939 roku śmiertelnie pobity przez ukraińskich nacjonalistów. Mieszkał z matką i rodzeństwem. W 1943 roku wyjechał z chorą matką do lekarza w Budach Ossowskich. Nad ranem zostaliśmy obudzeni […]
Barbara Nagnajewicz urodziła się 17 sierpnia 1923 roku w Matczynie koło Lublina. Jej ojciec Wacław był rolnikiem, zaś matka, Pelagia z domu Kowalska, nauczycielką w lokalnej szkole powszechnej. Po skończeniu szkoły podstawowej nie posłano mnie dalej na naukę. Nawet nie wiem dlaczego rodzice mnie nie posłali i mam do nich o to żal. Dopiero w czasie wojny poszłam na tajne komplety gimnazjalne w Bełżycach. Potem, […]
Edward Bukowski urodził się 4 maja 1923 roku w Biadaczce jako syn Jana i Zofii. W czasie okupacji niemieckiej należał do lokalnych struktur Batalionów Chłopskich, a po scaleniu z Armią Krajową od 1943 roku podporządkowany był placówce pod dowództwem Józefa Świerszcza „Grabek”. Po wkroczeniu na teren Lubelszczyzny sowietów został powołany do formującej się II Armii Wojska Polskiego. Przydzielono go do pułku zapasowego na Majdanku w Lublinie, skąd […]
Konstanty Kędzior urodził się 19 czerwca 1920 roku w Toporowie w powiecie mieleckim. Ukończył trzy klasy szkoły powszechnej a następnie rozpoczął prace na gospodarstwie. W 1940 roku na mocy dekretu niemieckiego został wysiedlony z Toporowa i zamieszkał w Tuszowie Narodowym. W czasie okupacji niemieckiej dwukrotnie uciekał z transportu wiozącego go na przymusowe roboty do III Rzeszy[1]. Właśnie po drugiej udanej ucieczce Kędzior postanowił dołączyć do oddziału […]
Stanisław Staniulewicz urodził się 17 lipca 1912 roku w Wilnie w rodzinie chłopskiej jako syn Stanisława i Anny z domu Bujnowskiej. Ukończył cztery klasy szkoły powszechnej, a następnie rozpoczął prace na rodzinnym gospodarstwie w Wilnie. W marcu 1935 roku został wcielony do 77. pułku piechoty (tzw. Kowieński Pułk Strzelców) stacjonującym w Lidzie na Wileńszczyźnie. Przydzielono go do kompanii strzeleckiej. Służbę zasadniczą skończył w stopniu szeregowego we […]
Stanisław Wnuk urodził się 30 stycznia 1915 roku w Borowie. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczał do gimnazjum Zamojskiego w Lublinie. Następnie odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty przy 9. pułku piechoty Legionów w Zamościu. Po odbyciu zasadniczej służby wojskowej rozpoczął w 1938 roku studia na Wydziale Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Lublinie, które przerwał wybuch II wojny światowej[1]. W konspiracji Z konspiracją związał się w 1 […]
Kazimierz Frankiewicz urodził się 12 lutego 1922 roku w Bzowie w powiecie Świecie w województwie bydgoskim. Był synem przedwojennego policjanta Aleksandra i Tekli z domu Dolna. Trzy lata po narodzinach przeprowadził się z rodziną do Kościerzyna w województwie pomorskim, gdzie ukończył 6 klas szkoły powszechnej oraz trzy klasy gimnazjum ogólnokształcącego[1]. Po wybuchu wojny został wraz z rodziną (bez ojca) wysiedlony do Generalnej Guberni w okolice Siedlec, […]
Piotr Zwolak urodził się 15 czerwca 1928 roku w Janowie Lubelskim w rodzinie robotniczej. Przed wojną uczęszczał do miejscowej szkoły powszechnej, lecz kontynuację jego edukacji przerwał wybuch wojny. W czasie okupacji niemieckiej podjął pracę w janowskich magazynach zbożowych. W 1944 roku rozpoczął swoją działalność konspiracyjną w placówce Armii Krajowej w miejscowości Obrówka koło Janowa Lubelskiego, która była podległa oddziałowi Narodowej Organizacji Wojskowej – Armii Krajowej […]
Zdzisław Harasim urodził się 30 listopada 1924 roku w Kaznowie koło Lubartowa w województwie lubelskim. Jego rodzice Józef i Weronika z domu Winiarczyk prowadzili własne gospodarstwo rolne. Do wybuchu wojny ukończył pięć klas szkoły powszechnej[1]. Działalność konspiracyjną Zdzisław Harasim rozpoczął wiosną 1943 roku składając przysięgę Armii Krajowej i przyjmując pseudonim „Kwiatek”. Działał przy miejscowej placówce AK. W 1944 roku gdy przyszedł rozkaz Komendy Głównej AK […]
Janina Kuligowska urodziła się 7 grudnia 1924 roku w Bełżycach w rodzinie robotniczej. Była córką Wawrzyńca i Bronisławy domu Czuryłowska. Jej ojciec z zawodu był rymarzem oraz tapicerem. Janina posiadała dwójkę rodzeństwa – starszego brata Stanisława oraz młodszą siostrę Zofię. Właśnie kiedy matka Janiny była w ciąży z Zosią zaczęła ciężko chorować . Wtedy starszą, ośmioletnią Janinę wzięła na wychowanie jej bezdzietna ciotka Helena Dubiel, […]
Czesław Ceran urodził się 2 września 1930 roku w Ochorzowie koło Nowogródka jako syn Józefa i Celiny z Małodobrych. Był synem przedwojennego policjanta, zaś mama zajmowała się domem. Po wybuchu wojny teren, w którym mieszkał Czesław znalazł się pod kontrolą ZSRR. Rodzina Ceranów (ojciec został internowany na Litwie[1]), jako rodzina byłego policjanta bardzo szybko znalazła się na celowniku NKWD. Broniąc się przed aresztowaniem matka z […]
Zbigniew Podkowik urodził się 18 listopada 1926 roku we Lwowie. Jeszcze przed wybuchem wojny zamieszkał z rodzicami w Kowlu, gdzie jego ojciec pełnił funkcje nadleśniczego. Po wybuchu wojny i internowaniu ojca, Zbigniew musiał podjąć pracę w parowozowni w Kowlu. W sierpniu 1943 roku rzuciłem pracę, a w październiku tegoż roku uciekłem do partyzantki. Walczyłem w samoobronie w Zasmykach i Kupiczowie. W dniu 15 stycznia 1944 roku zostałem […]
Bronisław Albin urodził się w 1922 roku w Lublinie w rodzinie Wiktora i Marianny z domu Malinowska. Jego ojciec pracował na kolei, zaś matka opiekowała się domem i czwórką dzieci. W 1927 roku w tragicznym wypadku kolejowym zginął ojciec Bronisława, co spowodowało poważne obniżenie poziomu życia rodziny Albin. Wobec tego Bronisław ukończył tylko siedem klas szkoły powszechnej[1]. Dalszą edukację młodego Bronisława przerwał wybuch II wojny […]
Michalina Dziachan urodziła się 29 sierpnia 1944 roku we wsi Kliny, leżącej w gminie Zemborzyce. Była córką Jana i Katarzyny z domu Grzesiuk, którzy oprócz trzech córek posiadali ponadto dwóch synów. Wszyscy zamieszkiwali we wsi Ignasin w gminie Fajsławice, gdzie ich rodzice posiadali własne gospodarstwo rolne. Do wybuchu wojny Michalina ukończyła pięć klas szkoły powszechnej. Podczas okupacji niemieckiej natomiast bardzo szybko rozpoczęła działalność konspiracyjną w […]
Stefan Kalisiewicz urodził się 8 kwietnia 1918 roku w Witebsku. Rodzice moi zmarli w roku 1933. Przed wojną zdałem maturę. Przysięgę ZWZ złożyłem na początku 1940 roku na ręce Zygmunta Czeleja w Pruszkowie pod Warszawą. Do oddziału „Zapory” przyszedłem na początku 1944 roku i zostałem przydzielony do patrolu „Kordiana”[1]. Pod pseudonimem „Stefan” wziął udział w większości akcji przeprowadzonych przez patrol Januarego Ruscha „Kordiana”, w tym […]
Jan Malesa urodził się w Glinniku jako syn Andrzeja i Anny. Należał do oddziału Wiktora Targońskiego „Brzozy”, który w kwietniu 1946 roku przydzielił go do formowanego oddziału Kazimierza Woźniaka „Szatana”. Głównym zadaniem oddziału było prowadzenie akcji dochodowych, czyli zaopatrywanie WiN w broń i pieniądze, pozyskane z napadów dokonanych na posterunki MO oraz instytucje państwowe (spółdzielnie, urzędy gminne). Oddział działał głównie w powiecie lubartowskim. Pierwszą akcją […]
Eugeniusz Siekaczyński urodził się 6 czerwca 1927 roku w Urzędowie w rodzinie miejscowego piekarza. Ukończył szkołę powszechną a drogę do możliwości jego dalszego kształcenia przerwał wybuch II wojny światowej[1]. Działalność konspiracyjną rozpoczął 1 czerwca 1943 roku jako członek placówki Armii Krajowej w Urzędowie, której dowódcą był Hipolit Cieszkowski „Odyniec”. Nie uczestniczył w akcjach partyzanckich, ale wziął udział w bitwie o Urzędów w ramach przeprowadzonej akcji […]
Lucjan Ronduda przyszedł na świat 7 października 1927 roku w Strupicach, niedaleko Kielc, jako syn Piotra i Bronisławy z domu Pytlak. Przed wojną zdążył ukończyć cztery klasy szkoły powszechnej. Swoją działalność konspiracyjną rozpoczął w wieku 16 lat, kiedy w 1943 roku złożył przysięgę na rzecz Armii Krajowej na placówce w Wilkołazie (na Lubelszczyźnie, pow. kraśnicki), gdzie wcześniej, jeszcze przed wybuchem wojny, zamieszkał z rodzicami. Pełnił […]
Tadeusz Gajewski urodził się 16 września 1925 roku jako syn Ludwiki oraz Jana Gajewskiego byłego legionisty Józefa Piłsudskiego, zamieszkałego na Bęczynie w gminie Urzędów. Był bratem Gabriela oraz Stanisława – również późniejszych członków Zgrupowania Oddziałów „Zapory”[1]. Po wybuchu wojny dość szybko przy wsparciu ojca cały dom Gajewskich włączył się w działalność konspiracyjną. Pomimo młodego wieku, 16 lat, Tadeusz Gajewski został zaprzysiężony do ZWZ-AK do miejscowego plutonu […]
Edward Tylus urodził się 8 grudnia 1924 roku we wsi Biała, położonej niedaleko Janowa Lubelskiego. Po ukończeniu siedmiu klas szkoły powszechnej w Janowie Lubelskim został w 1938 roku przyjęty do Szkoły Podoficerskiej w Nisku. Po wybuchu wojny pracował w rodzinnym gospodarstwie rolnym. W 1924 roku wstąpił do Narodowych Sił Zbrojnych, gdzie początkowo pełnił funkcje gońca i zajmował się kolportażem. W 1943 roku został przyjęty do oddziału […]
Szczepan Żelazny urodził się 26 grudnia 1914 roku w Stawkach w powiecie Janów Lubelski. Ukończył szkołę powszechną i rozpoczął pracę zarobkową na PKP, poza tym kontynuował dalszą naukę. 30 października 1932 roku został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Przydzielono go do kompanii telegraficznej 27. Dywizji Piechoty w Kowlu. W 1933 roku ukończył sześciomiesięczny kurs podoficerski w Jarosławiu, a rok później został przeniesiony do rezerwy[1]. Chociaż […]
Tadeusz Figiel urodził się 1923 roku w Kolonii Borów położonej niedaleko Chodla. Swoją działalność konspiracyjną rozpoczął 1 lutego 1942 roku, kiedy złożył przysięgę ZWZ-AK przed Stanisławem Wnukiem „Opalem”. Pierwszy rok konspiracji trwało szkolenie i zapoznawanie się z bronią. Wykonywaliśmy także następujące zadania: robienie wywiadów, rozpoznawanie ludzi donoszących Niemcom i przygotowywanie się do akcji sabotażowych[1]. Po utworzeniu Kedywu AK Lublin w 1943 roku i powstaniu pierwszych lotnych […]
Marian Ciżmiński urodził się 19 kwietnia 1908 roku w Chodlu. Ukończył szkołę powszechną, a następnie Technikum Budowlane w Jarosławiu. Po jego ukończeniu został powołany do służby wojskowej, którą odbył w 2. pułku łączności w Jarosławiu. Po jej zakończeniu podjął pracę w Głównym Inspektoracie Saperów w Warszawie. Po odbyciu ćwiczeń rezerwy został mianowany sierżantem, a podczas wojny 1939 roku w której brał udział w obronie Warszawy […]
Izabella Kochanowska urodziła się 16 marca 1926 roku w rodzinie ziemian z Łopiennika. Kiedy wybuchła II wojna światowa miała zaledwie 13 lat. W ślad za ojcem pragnęła od najmniejszych lat walczyć z okupantem niemieckim. Z rozkazu Komendanta Okręgu AK płk. „Marcina” (Tumidajski) ojciec mój Jerzy Kochanowski, przystąpił w roku 1941 do organizowania Wojskowej Służby Ochrony Powstania (WSOP) najpierw na terenie rejonu, w skład którego wchodziły […]
Józef Pastuszak urodził się 18 marca 1924 roku w Niedrzwicy Dużej, jako syn Piotra i Janiny z domu Borowskiej. Jego ojciec pracował na kolei zaś matka prowadziła gospodarstwo rolne. Konspiracja czasu wojny Przysięgę Armii Krajowej złożył 31 maja 1942 roku przed dowódcą miejscowej placówki Krzysztofem Golińskim „Mirem”. Przyjął pseudonim „Lalka” i został przydzielony do plutonu Szczepana Żelaznego „Żaby”. W tym czasie pracował jako robotnik kolejowy. […]
Kazimierz Gałuszka urodził się w 1918 roku w Tarnobrzegu w rodzinie leśniczego. Był szkolnym kolegą Hieronima Dekutowskiego „Zapory”, z którym uczęszczał do tej samej klasy w gimnazjum i działał w harcerstwie. W czasie okupacji niemieckiej, od 1942 roku Gałuszka pod pseudonimem „Kazek” działał w Armii Krajowej w oddziale partyzanckim Kazimierza Bogacza „Bławata”. W schemacie organizacyjnym Obwodu Tarnobrzeskiego AK Bogusław Szwedo przypisał Gałuszkę na stanowisko szofera […]
Henryk Ciekot urodził się 14 czerwca 1919 roku w Chodlu. Z zawodu był rzeźnikiem i masarzem[1]. Z racji wykonywania swojego zawodu posiadał specjalne uprawnienia wydane przez Niemców do poruszania się najbliższym terenie. W związku z tym po złożeniu przysięgi i przyjęciu pseudonimu „Lis” został łącznikiem miejscowej placówki ze Stanisławem Wnukiem „Opalem”, a później Hieronimem Dekutowskim „Zaporą” i innymi miejscowymi placówkami ZWZ-AK. W lutym 1944 roku pluton […]
Feliks Żak urodził się 1926 roku we wsi Czarny Las w gminie Ludwin. Swoją działalność konspiracyjną rozpoczął już za okupacji niemieckiej, w oddziale Konstantego Piotrowskiego „Zagłoby”. Służył w nim prawdopodobnie od 1943 roku wraz ze swoim bratem Stanisławem, który zginął w walce z sowietami w 1944 roku[1]. Po wkroczeniu sowietów ukrywał się, a następnie w ramach Ruchu Oporu Armii Krajowej a następnie Delegatury Sił Zbrojnych działał […]
Jan Kokoszka urodził się 27 marca 1925 roku w Krzemieniu w powiecie janowskim w województwie lubelskim. Był najmłodszym synem Marianny i Ludwika. Swoją działalność konspiracyjną rozpoczął w marcu 1943 roku w oddziale Franciszka Przysiężniaka „Ojca Jana”. Otrzymał pseudonim „Ryś”. Ze względu na swój wiek nie należał do oddziałów leśnych, lecz pełnił funkcję wywiadowcy w rodzinnej miejscowości. Do jego zadań należało zbieranie informacji o ruchach wojsk niemieckich […]
Stanisław Kozłowski urodził się w wielodzietnej rodzinie w Czubówkach, wsi leżącej w okolicach Kraśnika, sąsiadującej z terenami należącymi do Fabryki Amunicji nr 2 w Dąbrowie Bór. W latach 1937-1939 Stanisław Kozłowski należał do kraśnickiego oddziału „Strzelca”. Pod koniec 1939 roku rozpoczął pracę w Fabryce Amunicji nr 2 w Dąbrowie Bór, zarządzanej już przez Niemców. W 1943 roku na jej terenie powstał dwunastoosobowy oddział zajmujący się sabotażem. Wyłączaliśmy prąd […]
Niewiele jest wiadomo o młodości Stanisława Lisa, oprócz tego że był bratankiem Wojciecha Lisa „Mściciela”. Już za okupacji jako młody chłopak działał w konspiracji w oddziale utworzonym przez swojego stryja. Pomimo młodego wieku brał udział w wielu akcjach przeprowadzonych za okupacji niemieckiej. Przykładowo zimą 1943 roku Wojciech, Stanisław Lis oraz Józef Mrozik, przebrani w niemieckie mundury, posługując się zdobycznym motocyklem z przyczepką, podjechali pod biuro projektów […]
Genowefa Wnuk urodziła się 18 lipca 1923 roku w Ludwinowie w gminie Chodel w województwie lubelskim. Jej rodzicami był Stanisław oraz Józefa z domu Piechota. Jej ojciec zajmował się rolnictwem oraz prowadził zakład stolarski w Leszczynie, gdzie zamieszkiwali. Gdy miała trzy latka zmarła na gruźlicę jej matka i później była wychowywana przez dwie macochy. W 1937 roku ukończyła szkołę powszechną w Leszczynie, jednak z powodu ciężkiej sytuacji […]
Józef Mrozik urodził się 1 grudnia 1910 roku w Tuszowie Narodowym w domu Jana i Katarzyny z domu Kordaś. W czasie okupacji niemieckiej przynależał do miejscowej placówki Armii Krajowej, ale już w niektórych akcjach współpracował z Wojciechem Lisem. Przykładowo zimą 1943 roku Mrozik wraz z Wojciechem i Stanisławem Lis przebrani w niemieckie mundury, posługując się zdobycznym motocyklem z przyczepką, podjechali pod biuro projektów rozbudowy lagru (Heeresbauamt) w […]
Stanisław Piechota urodził się 2 maja 1916 roku w Ostrowach Tuszowskich jako syn Jana i Katarzyny z domu Wróbel. Ukończył sześć klas szkoły powszechnej. W czasie okupacji należał do lokalnych struktur Batalionów Chłopskich. Przyjął pseudonim „Orzeł” i pełnił funkcję dowódcy drużyny. W 1945 roku zagrożony aresztowaniem przez aparat bezpieczeństwa wstąpił do oddziału Wojciecha Lisa „Mściciela” i przebywał w nim z przerwami do ujawnienia w 1947 […]
Zygmunt Witek urodził się 29 lipca 1924 roku w Urzędowie jako syn Jerzego i Agnieszki z domu Rogoza. Jego ojciec zajmował się garncarstwem oraz gospodarstwem, matka zaś opiekowała się domem. Do wybuchu wojny Zygmunt ukończył siedem klas szkoły powszechnej, a następnie rozpoczął naukę krawiectwa. Pod okupacją niemiecką uruchomił zakład krawiecki w Urzędowie[1]. Działalność konspiracyjną rozpoczął w 1942 roku w Batalionach Chłopskich. Przyjął pseudonim „Mewa” i […]
Stanisław Falkiewicz urodził się na Wołyniu w Kamieniu Koszyrskim. Jak pisał w swoich notatkach Leon Taraszkiewicz „Jastrząb”: „Ryś” za Bugiem był w oddziale partyzanckim, potem został przymusowo wcielony do tak zwanej Dywizji Kościuszkowskiej. Z tejże dywizji został wysłany w głąb Rosji na szkołę dywersyjną a następnie zrzucony na tereny Lubelszczyzny jako skoczek[1]. Oznacza to, że Stanisław Falkiewicz został wcielony do Polskiego Samodzielnego Batalionu Specjalnego (PSBS), […]
Wacław Nieleszczuk urodził się 12 lutego 1923 roku w Opolu Lubelskim. Był synem miejscowych restauratorów. Działalność konspiracyjną rozpoczął 1 maja 1942 roku, kiedy złożył przysięgę Armii Krajowej przed por. Bronisławem Krajnikiem „Sęp”. Otrzymał pseudonim „Sokół” i został przydzielony do drużyny dywersyjnej pod dowództwem Januarego Ruscha „Kordiana”. Przy czym należy zaznaczyć, iż na początku miała ona charakter garnizonowy, dopiero w 1943 roku czyli w momencie tworzenia […]
Stanisław Mazur urodził się 21 grudnia 1928 roku w Urzędowie. Mieszkał wraz z rodziną na wsi Bęczyn leżącej pod Urzędowem. Tam jako młody chłopak zetknął się z konspiracją, gdzie pełnił funkcję łącznika miejscowej placówki ZWZ-AK pod dowództwem Hipolita Cieszkowskiego „Odyńca”. Po wkroczeniu sowietów nadal działał w konspiracji również pełniąc funkcję łącznika, tym razem pomiędzy miejscową placówką AK-WiN a zgrupowaniem oddziałów mjr. Hieronima Dekutowskiego „Zapory”. Stanisław […]
Jan Rusin urodził się 10 lipca 1926 roku w Dobryninie w powiecie mieleckim. Był bratem Aleksandra Rusina. Swoją działalność konspiracyjną rozpoczął w 1943 roku złożeniem przysięgi Armii Krajowej przed Wojciechem Lisem. Jako „Jastrząb” dołączył do jego oddziału partyzanckiego, z którym działał do momentu wkroczenia wojsk sowieckich. Spokojne życie przerwało aresztowanie go we wrześniu 1944 roku, kiedy jego brat – Aleksander Rusin „Olek” – chroniąc się […]
Edward Ciupak urodził się 14 grudnia 1928 roku w Wólce Ratajskiej, niedaleko Janowa Lubelskiego. Do wybuchu II wojny światowej zdążył ukończyć pięć klas szkoły powszechnej. W 1943 roku rozpoczął działalność konspiracyjną, która zdeterminowała jego późniejsze życie. Wejście w struktury ruchu oporu ułatwił mu oficer Wojska Polskiego, ukrywający się w domu rodzinnym Ciupaka. Były pracownik II Oddziału Sztabu Generalnego – komórki zajmującej się przed wojną działalnością […]
Maria Kuśnierz urodziła się 9 lutego 1920 roku w Łużu, leżącym w powiecie mieleckim. W czasie okupacji niemieckiej złożyła przysięgę Armii Krajowej, a następnie pełniła funkcję łączniczki oddziału Wojciecha Lisa „Mściciela” z oddziałem partyzanckim Aleksandra Rusina „Olka” oraz miejscowymi placówkami AK. W czasie swojej służby poznała swojego przyszłego męża – „Olka”. Po wkroczeniu sowietów próbowała normalnie żyć, spotykając się z Aleksandrem Rusinem. To właśnie za […]
Mieczysław Kostrzewski urodził się 8 listopada 1922 roku w Łęczycy koło Lublina w rodzinie chłopskiej. W marcu 1939 roku wstąpił do szkolnego batalionu junaków, a w momencie wybuchu II wojny światowej wcielono go do 3. batalionu obrony Grodna. Pod koniec września w czasie walk z sowietami został ranny w nogę i przewieziony do szpitala na Litwie. W marcu 1940 roku postanowił uciec i przedostać się na terytorium Generalnego […]
Czesław Klocek urodził się 2 listopada 1925 roku w Majdanie Moniackim w gminie Urzędów. Był bratem Witolda – również żołnierza Zgrupowania Oddziałów Hieronima Dekutowskiego „Zapory”, działającego pod pseudonimem „Lew”. W momencie wybuchu wojny Czesław Klocek miał 14 lat, dlatego też jak tylko w gminie Urzędów rozpoczęły się łapanki do roboty do Niemiec uciekł z domu przed aresztowaniem i ukrywał się po zaprzyjaźnionych gospodarzach. Najczęściej przebywał na […]
Tadeusz Szindler urodził się 23 maja 1928 roku w Borzęcinie leżącym w powiecie Brzesko. Jego rodzicami był Jan (z zawodu leśniczy) i Julia z domu Klich. Ukończył szkołę powszechną oraz jeden rok szkoły rolniczej. Dalszą naukę przerwał wybuch II wojny światowej. W 1944 roku ukrywając się przed Niemcami wstąpił do oddziału Batalionów Chłopskich dowodzonego przez braci Burkiewiczów (Adama „Sokół” i Michała „Burza”), działającego w powiecie kolbuszowskim. […]
Jerzy Krupa urodził się 20 października 1930 roku w Krzeszowicach w rodzinie mieszczańskiej. Jego matka była malarką zaś ojciec policjantem, który dostał się do sowieckiej niewoli we wrześniu 1939 roku i zaginął. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał u swojej rodziny w powiecie Dąbrowa Tarnowska, gdzie w 1944 roku rozpoczął działalność konspiracyjną. Pełnił funkcje gońca, przewoził m.in. rozkazy ale również broń i żywność oraz ludzi. Po wkroczeniu […]
Edward Burek urodził się 25 kwietnia 1923 roku w Górach Markuszowskich w rodzinie Jana i Agnieszki. W czasie okupacji był członkiem Batalionów Chłopskich w Markuszowie. Po wkroczeniu sowietów na Lubelszczyznę wstąpił w struktury Milicji Obywatelskiej. Następnie został przez przełożonych skierowany do szkoły MO w Otwocku[1]. W 1946 roku zdezerterował, zabierając ze sobą pistolet maszynowy PPSz i powrócił na Lubelszczyznę. Po ucieczce Burek nawiązał kontakt z oddziałem […]
Kazimierz Stefańczyk urodził się 8 września 1925 roku w Krężnicy Jarej w rodzinie chłopskiej. Działalność konspiracyjną rozpoczął w Niedrzwicy Dużej, w szeregach 14. placówki 5. rejonu obwód Lublin-powiat. W momencie wkroczenia sowietów na teren Lubelszczyzny i fali aresztowań miejscowych konspiratorów Kazimierz Stefańczyk „Sokół” postanowił się ukrywać. Wraz z innymi żołnierzami placówki utworzył oddział pod dowództwem Szczepana Żelaznego „Żaby”, który podporządkował się Hieronimowi Dekutowskiemu „Zapora”. Oddział […]
Józef Niezgoda urodził się 17 lutego 1917 roku w Niedrzwicy Kościelnej, jako syn Zofii i Antoniego, którzy pracowali na własnym gospodarstwie rolnym. Ukończył szkołę powszechną. Działalność konspiracyjną rozpoczął 15 lutego 1940 roku w momencie złożenia przysięgi ZWZ przed Szczepanem Żelaznym „Żabą” – dowódcą placówki ZWZ-AK w Niedrzwicy Dużej. Jako poszukiwany przez Niemców 1 lipca 1943 roku dołączył do patrolu Januarego Ruscha „Kordiana”. Pod dowództwem „Zapory” […]
Romuald Leon Kuchniczak urodził się 2 lipca 1928 roku w Zielonce koło Warszawy, jako syn Jana i Zygfrydy z domu Roszkowska. Jego ojciec był zawodowym oficerem Wojska Polskiego, który zginął tragicznie w czasie ćwiczeń w 1931 roku. Przed wojną Romuald Kuchniczak ukończył Szkołę Podstawową im. Jana Kilińskiego w Warszawie oraz dwie klasy gimnazjum. W momencie wybuchu Powstania Warszawskiego rozpoczął działalność w Armii Krajowej w ramach Harcerskiego […]
Czesław Piątkowski urodził się 26 stycznia 1922 roku w Grądach koło Chodla w powiecie kraśnickim. Był synem rolników, dlatego też po ukończeniu szkoły powszechnej i rozpoczęciu okupacji niemieckiej pomagał w rodzinnym gospodarstwie. W 1942 roku wstąpił do lokalnych struktur Armii Krajowej. Złożył przysięgę przed dowódcą placówki ZWZ-AK w Grądach Stanisławem Tulipanem „Burzą”. Przyjął pseudonim „Modrzew”[1]. W 1943 roku, w momencie formowania się oddziałów dyspozycyjnych Kedywu AK […]
Władysław Błaszczak urodził się 21 sierpnia 1921 roku w Palikijach w gminie Wojciechów, położonej w województwie lubelskim. W 1936 roku ukończył szkołę powszechną i ze względu na brak warunków finansowych nie podjął dalszej nauki. Pozostał na gospodarstwie rodzinnym i zajął się rolnictwem[1]. 4 maja 1940 roku został aresztowany przez niemiecką żandarmerię w czasie przeprowadzonej pacyfikacji wsi Palikije, a następnie osadzony w więzieniu na lubelskim zamku. […]
Stefan Sołtys urodził się 1 marca 1921 roku w Chruślankach koło Józefowa nad Wisłą. W wieku 6 lat przeprowadził się wraz z rodzicami do Józefowa nad Wisłą. Jeszcze gdy był dzieckiem zmarł jego ojciec przez to bardzo szybko musiał uczyć się zawodu szewca. Gdy skończył 17 lat rozpoczął pracę w zakładach budowlanych na terenie Fabryki Amunicji nr 2 w Kraśniku. W 1942 roku złożył przysięgę […]
Eugeniusz Przybylski urodził się 27 września 1923 roku w Kolonii Cyganka koło Lublina. Po śmierci matki w 1935 roku przeprowadził się z ojcem do osady Biskupice-Trawniki pod Lublinem. W czasie okupacji rozpoczął działalność konspiracyjną w Armii Krajowej, gdzie przyjął pseudonim „Achilles”. Jego historia związana jest ze Szkołą Podchorążych I rejonu obwodu AK Lublin. Uzyskał stopień kaprala podchorążego i w momencie zagrożenia rozbicia szkoły przez gestapo postanowił […]
Czesław Piasecki urodził się 4 września 1914 roku w Sitańcu w gminie Wysokie w powiecie zamojskim. Po ukończeniu gimnazjum odbył służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty przy 9. pułku piechoty Legionów w Zamościu. W kampanii wrześniowej, jako dowódca plutonu ckm w 9. pp Leg. Walczył m.in. w obronie mostu na Wiśle pod Puławami, pod Krasnymstawie i Biłgorajem. Po nieudanej próbie przebicia się na Węgry […]
Wszelkie materiały przedstawione na stronie „Internetowa Encyklopedia Zaporczyków” w obrębie domeny: www.zaporczycy.com.pl są objęte prawem autorskim i podlegają ochronie na mocy „Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych” z dnia 4 lutego 1994 r. (tekst ujednolicony: Dz.U. 2019 poz. 1231).
Kopiowanie, przetwarzanie, rozpowszechnianie tych materiałów w całości lub w części i publikacja w jakiejkolwiek formie (również elektronicznej) do celów komercyjnych i prywatnych, bez zgody autora serwisu jest zabroniona. Część zdjęć zamieszczonych na stronie należy do prywatnych zbiorów, w związku z ich wykorzystaniem w celach prywatnych należy poinformować autora. Wykorzystanie komercyjne zabronione.