Kalendarium – 1945

Kalendarium – 1945

1943-44 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948-51 | 1952-63

Rok 1945 był bardzo charakterystyczny dla walki przeciwko systemowi komunistycznemu. Z powodu wzrastającego terroru resortu bezpieczeństwa wobec byłych żołnierzy Armii Krajowej zaczynały powstawać oddolne i lokalnie działające, małe grupy samoobrony. Wiosną przekształciły się one w ogólnopolską strukturę, której zadaniem była walka z sowietyzacją Polski. Nowa organizacji o nazwie Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj została zbudowana na zrębach organizacyjnych wyniesionych z Armii Krajowej. W kwietniu 1945 roku rozkazom DSZ podporządkował się również por. Hieronim Dekutowski „Zapora”, który stworzył liczące 150 żołnierzy Zgrupowanie Oddziałów. Pod koniec maja zostało ono podzielone na kompanie, a te na plutony, a następnie drużyny i sekcje.

W 1945 roku Zgrupowanie Oddziałów DSZ „Zapory” wykonało szereg akcji przeciwko władzy komunistycznej i jej aparatu represji. Partyzanci rozbijali posterunki, likwidowali konfidentów oraz aktywistów PPR. W celu przeżycia i dalszej działalności wykonywali akcje ekspropriacyjne na państwowe spółdzielnie oraz urzędy administracji publicznej. Działalność zgrupowania prowadzona była w ponad 5 powiatach Lubelszczyzny oraz kilku rajdach poza główne tereny działania, takie jak za San czy Wisłę.

Stan aktywności Zaporczyków trwa do ogłoszenia pierwszej amnestii dla żołnierzy podziemia. W ramach amnestii „Radosława” miało ujawnić się ponad 103 żołnierzy podległych pod rozkazy „Zapory”. Na rozkaz przełożonych rozwiązane zostały oddziały i zaniechana działalność zbrojna. W sierpniu 1945 roku „Zapora” na czele kilkunastoosobowej grupy próbuje ucieczki do amerykańskiej strefy.

Niestety amnestia okazuje się fikcją, niesie za sobą aresztowania ujawnionych co powoduje powrót do dalszej konspiracji. We wrześniu 1945 roku powstaje kolejna organizacja konspiracyjna Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość, któremu rozkazom podporządkowują się kolejne lubelskie grupy konspiracyjne. „Zapora” pierwsze rozmowy z kierownictwem WiN podejmuje dopiero w grudniu 1945 roku, nie mając jeszcze własnego oddziału.