1947 | Zaporczycy. Encyklopedia internetowa

Podkładek Józef „Brzoza”

Józef Podkładek przyszedł na świat 19 kwietnia 1927 roku w rodzinie rolników, Jana i Marianny (z domu Nawrocka), zamieszkującej w Kolonii Łysaków w powiecie kraśnickim w województwie lubelskim. Po ukończeniu pięciu klas szkoły powszechnej, rozpoczął praktykę zawodową jako szewc[1]. W czasie okupacji niemieckiej nie odnotowano udziału Józefa w konspiracji. Przynajmniej brakuje takich zapisów w dokumentacji resortu bezpieczeństwa publicznego, który potem prowadził przeciwko niemu śledztwo. Nie […]

Czytaj więcej

Piżewicz Bohdan „Dyzio”

Bohdan Piżewicz urodził się 1 października 1927 roku w Michalinowie w rodzinie Jana i Heleny z domu Ostal. Później rodzina przeprowadziła się do Dęblina, gdzie ukończył szkołę powszechną i dwie klasy gimnazjum. Niestety jego dalszą naukę przerwał wybuch II wojny światowej. W 1944 roku cała rodzina Piżewiczów ponownie zmieniła adres zamieszkania – przeprowadzili się wspólnie do Lublina, gdzie ojciec Bohdana założył warsztat stolarski[1]. Nie wiadomo dokładnie […]

Czytaj więcej

Struktura organizacyjna zgrupowania oddziałów AK-WiN „Zapory”

W działalności zgrupowania oddziałów partyzanckich pod dowództwem mjr. Hieronima Dekutowskiego „Zapory” można wyróżnić kilka znacząco zróżnicowanych okresów. Pierwszy z nich obejmuje czas od stycznia 1943 do lutego 1944 roku, czyli okres, gdy formowały się oddziały dyspozycyjne Kedywu Armii Krajowej Okręgu Lublin. Jest to faza poprzedzająca objęcie dowództwa przez „Zaporę”, dlatego można ją nazwać okresem przejściowym. Kolejny etap, trwający od lutego do sierpnia 1944 roku, charakteryzuje się […]

Czytaj więcej

Kapelani od „Orlika” i „Zapory”

W listopadzie 1918 roku przy odtwarzających się jednostkach Wojska Polskiego niepodległej Rzeczypospolitej tworzyło się równocześnie etatowe rzymskokatolickie duszpasterstwo wojskowe. W okresie II Rzeczypospolitej korpus kapelanów wojskowych zorganizowany był hierarchicznie i paralelnie do stopni wojskowych. Do głównych obowiązków tych oficerów Wojska Polskiego należało przede wszystkim wykonywanie posług religijnych wśród żołnierzy. Zajmowali się także pracą oświatową i charytatywną, opieką nad rannymi oraz grobami żołnierskimi. Kapelani wykonywali prace […]

Czytaj więcej

Wiśniewski Zygmunt „Szczepko”

Zygmunt Wiśniewski urodził się 22 listopada 1924 roku w Tarnopolu. Był synem Aleksandra i Adeli z domu Widnicka. Ukończył sześć klas szkoły powszechnej a następnie pomagał w utrzymaniu rodzinnego gospodarstwa. Po wybuchu wojny przeprowadził się do województwa lubelskiego i zamieszkał w Wojciechowie pod Lublinem, gdzie nawiązał kontakty konspiracyjne. Działalność w podziemiu rozpoczął w lipcu 1943 roku.Według Ireneusza Cabana Zygmunt Wiśniewski służył w oddziale Stanisława Rolli […]

Czytaj więcej

Kolasiński Józef „Chińczyk”

Józef Kolasiński urodził się 22 stycznia 1923 roku w Samoklęskach. Był synem rolników Jana i Zofii z domu Ostrowska, którzy posiadali gospodarstwo w miejscowości Dys, położonej w gminie Niemce w województwie lubelskim. Posiadał niepełne wykształcenie podstawowe. Po wkroczeniu sowietów, w sierpniu 1944 roku został powołany do wojska. Zdezerterował po roku służby[1]. Początkowo Kolasiński ukrywał się w rodzinnych stronach, a później nawiązał kontakt z podziemiem niepodległościowym. Utrzymywał […]

Czytaj więcej

Zieniewicz Ryszard „Drań”

Ryszard Zieniewicz urodził się 23 marca 1929 roku w Lublinie. Był synem Franciszka i Genowefy. Ukończył szkołę powszechną oraz 3 klasy gimnazjum. To właśnie w gimnazjum im. S. Staszica w Lublinie rozpoczął swoją działalność konspiracyjną już skierowaną przeciwko sowietom. Związał się tam z Tajną Organizacją Wojskową założoną przez Jerzego Fryze „Kmicica”, która funkcjonowała od września 1945 roku do maja 1946 roku. Grupa liczyła ok. 10 […]

Czytaj więcej

Bojarski Józef „Szufladka”

Józef Bojarski urodził się 13 stycznia 1928 roku w Dąbrowicy w powiecie lubelskim. Był synem Józefa i Marii – rolników ze wsi Płouszowice Kolonia położonej w gminie Jastków w województwie lubelskim. Już jako 16-letni chłopiec został zaprzysiężony na członka Armii Krajowej w miejscowej placówce. Przyjął pseudonim „Szufladka” – prawdopodobnie nadany od przypadkowego odkrycia składu broni należącego do partyzantów, ukrytego w gospodarstwie jego szwagra[1]. We wrześniu 1946 roku […]

Czytaj więcej

Aleksiejczuk Bazyli „Bambuła”

Bazyli Aleksiejczuk urodził się 22 lipca 1925 roku w Warszawie. Niewiele wiadomo jest o jego losach. Pewne jest, że ukończył pięć klas szkoły powszechnej, zaś w charakterystyce MO z lat 70. jako zawód wpisany został „robotnik”. Zgodnie z tą notatką Aleksiejczuk: w miesiącu sierpniu 1946 roku jako uchylający się od służby wojskowej przyjechał z Gdańska do Janowa Lubelskiego, gdzie wstąpił do nielegalnej organizacji NSZ pod […]

Czytaj więcej

Radwański Tadeusz „Kostek”

Tadeusz Jan Radwański urodził się 18 grudnia 1925 roku w Annopolu jako syn Jana i Heleny z domu Szczepańskiej[1]. W 1938 roku ukończył szkołę powszechną w Annopolu. Po wybuchu wojny przebywał na rodzinnym gospodarstwie pomagając rodzicom przy uprawie roli. W lecie 1942 roku został wywieziony na roboty do Niemiec, ale na wysokości Częstochowy udało mu się uciec z transportu i powrócić do rodzinnego Annopola. Pod koniec […]

Czytaj więcej

Harasimowicz Edward „Biały”

Edward Harasimowicz urodził się 2 lutego 1925 roku w Grodnie. Był synem Mieczysława i Katarzyny. Ukończył 5 klas szkoły powszechnej, a dalszą naukę przerwał mu wybuch wojny. W 1944 roku miał nawiązać pierwsze kontakty konspiracyjne z Armią Krajową, zaś 1 stycznia 1945 roku został powołany do wojska. Otrzymał przydział do 10. pułku piechoty z 4. Dywizji Piechoty. W ramach pułku wziął udział w operacji berlińskiej, walcząc nad kanałem […]

Czytaj więcej

Gabriołek Stanisław „Grot”

Stanisław Gabriołek urodził się 3 listopada 1915 roku we wsi Garbatówka. Nie wiadomo jaką szkołę ukończył do wybuchu wojny, ale według dokumentacji resortowej posiadał niepełne wyższe wykształcenie. Z zawodu był kupcem, więc prawdopodobnie jego rodzice zajmowali się handlem[1]. Po wkroczeniu sowietów na teren Lubelszczyzny, w sierpniu 1944 roku został powołany do wojska. Otrzymał przydział do 31. pułku piechoty wchodzącego w skład 7. Dywizji Piechoty. Pułk […]

Czytaj więcej

Kuropatwa Jan „Murzyn”

Jan Kuropatwa urodził się 5 grudnia 1920 roku w Wólce Łubkowskiej (gm. Karczmiska, pow. puławski) w rodzinie Jana i Franciszki z domu Górniak. Po ukończeniu szkoły powszechnej rozpoczął pracę na rodzinnym gospodarstwie. Po wybuchu wojny, jak większość młodych chłopców z jego pokolenia, rozpoczął działalność konspiracyjną w placówce ZWZ-AK. Przyjął pseudonim „Murzyn”. Później należał do oddziału partyzanckiego dowodzonego przez Aleksandra Sochalskiego „Ducha”. Oddział ten został założony […]

Czytaj więcej

Łukasz Stanisław „Siew”

Stanisław Łukasz urodził się 29 września 1925 roku w Wólce Ratajskiej położonej w powiecie kraśnickim w województwie lubelskim. Był synem rolników Łukasza i Antoniny. Ukończył sześć klas szkoły powszechnej, a dalszą naukę przerwał wybuch II wojny światowej. W czasie okupacji włączył się w działalność konspiracyjną. Na przełomie 1943/1944 roku dołączył do, silnego w tamtym terenie, oddziału Gwardii Ludowej, którego dowódcą był Ryszard Płowaś „Mały Rysiek”[1]. Oddział […]

Czytaj więcej

Domański Jan „Boy”

Jan Domański urodził się 16 marca 1925 roku w Łopienniku w rodzinie Waleriana i Marii z domu Mazur. Ukończył szkołę powszechną i pracował na rodzinnym gospodarstwie. Nie udało się ustalić więcej informacji o jego dzieciństwie oraz działalności konspiracyjnej w czasie okupacji niemieckiej. Pierwsze informacje zdobyte przez instytucje bezpieczeństwa rozpoczynają się na notatce, że Domański został jednym z pierwszych członków specjalnego oddziału utworzonego przez Hieronima Dekutowskiego […]

Czytaj więcej

Wajler Czesław „Chmura”

Czesław Wajler urodził się 10 maja 1929 roku w Turobinie w rodzinie Jana i Marii z domu Morawskiej. Ukończył siedem klas szkoły powszechnej. Swoją działalność konspiracyjną rozpoczął późno, bo dopiero 20 maja 1946 roku. Tego dnia nawiązał kontakt z partyzantami i wstąpił do oddziału Michała Szeremieckiego „Misia” podporządkowanego rozkazom mjr. Hieronima Dekutowksiego „Zapory”. Przyjął pseudonim „Chmura” i pełnił funkcję sekcyjnego[1]. Jego młodszy brat Leon również […]

Czytaj więcej

Kłyś Józef „Rejonowy”

Józef Kłyś urodził się 30 listopada 1914 roku w Wólce Ratajskiej, jako syn Józefa i Katarzyny z domu Kuźnickiej. Ukończył pięć klas szkoły powszechnej a następnie rozpoczął prace na rodzinnym gospodarstwie. W 1935 roku został powołany do wojska, którą odbył w Korpusie Ochrony Pogranicza. Po jej zakończeniu powrócił do rodzinnej miejscowości. Tuż przed wybuchem II wojny światowej Kłyś został zmobilizowany do wojska. Służył w 24. […]

Czytaj więcej

Tudruj Edmund „Mundek”

Edmund Tudruj urodził się 22 października 1923 roku jako syn Pawła i Teofilii z domu Kozak. Jego rodzice byli rolnikami mieszkającymi we wsi Stasin w powiecie Lublin. W 1937 roku ukończył szkołę powszechną w Konopnicy, a następnie rozpoczął naukę w gimnazjum ogólnokształcącym w Janowie Lubelskim. Niestety dalszą jego dalszą naukę przerwał wybuch II wojny światowej. Po zakończeniu wojny obronnej, Edmund Tudruj powrócił do rodzinnej miejscowości […]

Czytaj więcej

Mordoń Eugeniusz „Gitarka”

Eugeniusz Mordoń urodził się 23 marca 1929 roku w Lublinie. W 1942 roku, w wieku ośmiu lat, został sierotą. Jego matka zmarła w wyniku choroby, a ojciec został rozstrzelany przez Niemców. W czasie okupacji uczęszczał do szkoły zawodowej i do grudnia 1943 roku pracował jako ślusarz w niemieckim warsztacie naprawczym na stacji kolejowej w Lublinie. Kiedyś zginęło coś w warsztacie. Posądzono mnie i jeszcze kogoś. […]

Czytaj więcej

Broński Zdzisław „Uskok”

Zdzisław Broński urodził się 24 grudnia 1912 roku w Radzicu Starym w powiecie lubartowskim. Był trzecim dzieckiem Franciszka i Apolonii z domu Warhulska (miał starszą siostrę oraz brata i jeszcze młodszą siostrę). Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczał do gimnazjum w Lublinie, którego nie ukończył. Ewa Kurek podaje natomiast, że był absolwentem Liceum Ogrodniczego w Kijanach[1]. W 1934 roku został powołany do służby wojskowej, która odbywał […]

Czytaj więcej

Miatkowski Jerzy „Zawada”

Jerzy Miatkowski urodził się 8 czerwca 1923 roku w Jabłonnie pod Warszawą. Był dzieckiem Józefa i Janiny z domu Śmieciszewska. Wychowywał się w Warszawie, mieszkając w kamienicy przy ulicy Mokotowskiej 45. Ukończył szkołę podstawową a następnie cztery klasy gimnazjum[1]. Jerzy Zawada do konspiracji został wciągnięty przez kolegę na jesieni 1943 roku. Złożył przysięgę Armii Krajowej i przyjął pseudonim „Zawada”, którego używał przez cały okres swojej konspiracji. […]

Czytaj więcej

Flisiak Jan „Chłopicki”

Jan Flisiak urodził się 16 lipca 1921 roku w Abramowie koło Lubartowa. Ukończył siedem klas szkoły powszechnej i jako wyróżniony uczeń otrzymał z gminy stypendium na kontynuowanie nauki w gimnazjum im. Ks. Adama Czartoryskiego w Puławach. Ukończył je w czerwcu 1939 roku. Wybuch wojny zastał do w rodzinnym gospodarstwie w Abramowie. Bardzo szybko włączył się w działalność konspiracyjną działając od stycznia 1940 roku w lokalnych strukturach Związku […]

Czytaj więcej

Woźniak Kazimierz „Szatan”

Kazimierz Woźniak urodził się 14 kwietnia 1923 roku w Samoklęskach jako syn Teodora i Anieli z domu Kurowska. Pochodził z ubogiej rodziny zamieszkującej jeden z czworaków dworskich w majątku Wacława Kuszla, w którym pracowali rodzice. Kazimierz ukończył siedem klas szkoły powszechnej w Samoklęskach[1]. Według Heleny Chojdak (emerytowanej nauczycielki z Dębczycy k. Samoklęsk, żony żołnierza AK z Samoklęsk, którego ojciec był rządcą we dworze), Kazimierz Woźniak miał opinię dobrego […]

Czytaj więcej

Albinów Mały – 17.01.1947 r.

Hieronim Dekutowski „Zapora” tuż przed nadchodzącą zimą 1946-1947 roku podzielił swoje zgrupowanie WiN na mniejsze oddziały i wyznaczył im poszczególne tereny działania. Ponadto zgodnie z rozkazem komendy okręgu WiN polecił dowódcom pododdziałów zaniechać prowadzenia akcji zaczepnych i skoncentrować się wyłącznie do samoobrony i bezpiecznego przezimowania. Jesienią 1946 roku „Zapora” wraz z częścią swoich żołnierzy postanowił udać się na tereny Zamojszczyzny, gdzie po rozmowie z Inspektorem […]

Czytaj więcej

Zawieprzyce – 18.05.1947 r.

Po zakończonej przez komunistów drugiej amnestii w teren rzuconych zostało wiele grup operacyjnych, których głównym zadaniem było wytropienie a następnie rozbicie nadal ukrywających się grup partyzanckich. W dniach 17-18 maja 1947 roku do powiatu lubartowskiego w województwie lubelskim skierowane zostały trzy grupy operacyjne UBP-KBW, których celem było wytropienie Zdzisława Brońskiego „Uskoka” oraz jego nieujawnionych podkomendnych. Pierwsza grupa liczyła ok. 130 żołnierzy i funkcjonariuszy i była […]

Czytaj więcej

Kozłowski Stanisław „Staś”

Stanisław Kozłowski urodził się w wielodzietnej rodzinie w Czubówkach, wsi leżącej w okolicach Kraśnika, sąsiadującej z terenami należącymi do Fabryki Amunicji nr 2 w Dąbrowie Bór. W latach 1937-1939 Stanisław Kozłowski należał do kraśnickiego oddziału „Strzelca”. Pod koniec 1939 roku rozpoczął pracę w Fabryce Amunicji nr 2 w Dąbrowie Bór, zarządzanej już przez Niemców. W 1943 roku na jej terenie powstał dwunastoosobowy oddział zajmujący się sabotażem. Wyłączaliśmy prąd […]

Czytaj więcej

Rusin Jan „Jastrząb”

Jan Rusin urodził się 10 lipca 1926 roku w Dobryninie w powiecie mieleckim. Był bratem Aleksandra Rusina. Swoją działalność konspiracyjną rozpoczął w 1943 roku złożeniem przysięgi Armii Krajowej przed Wojciechem Lisem. Jako „Jastrząb” dołączył do jego oddziału partyzanckiego, z którym działał do momentu wkroczenia wojsk sowieckich. Spokojne życie przerwało aresztowanie go we wrześniu 1944 roku, kiedy jego brat – Aleksander Rusin „Olek” – chroniąc się […]

Czytaj więcej

Ciupak Edward „Mały”

Edward Ciupak urodził się 14 grudnia 1928 roku w Wólce Ratajskiej, niedaleko Janowa Lubelskiego. Do wybuchu II wojny światowej zdążył ukończyć pięć klas szkoły powszechnej. W 1943 roku rozpoczął działalność konspiracyjną, która zdeterminowała jego późniejsze życie. Wejście w struktury ruchu oporu ułatwił mu oficer Wojska Polskiego, ukrywający się w domu rodzinnym Ciupaka. Były pracownik II Oddziału Sztabu Generalnego – komórki zajmującej się przed wojną działalnością […]

Czytaj więcej

Kuśnierz Maria „Mucha”

Maria Kuśnierz urodziła się 9 lutego 1920 roku w Łużu, leżącym w powiecie mieleckim. W czasie okupacji niemieckiej złożyła przysięgę Armii Krajowej, a następnie pełniła funkcję łączniczki oddziału Wojciecha Lisa „Mściciela” z oddziałem partyzanckim Aleksandra Rusina „Olka” oraz miejscowymi placówkami AK. W czasie swojej służby poznała swojego przyszłego męża – „Olka”. Po wkroczeniu sowietów próbowała normalnie żyć, spotykając się z Aleksandrem Rusinem. To właśnie za […]

Czytaj więcej

Piątkowski Czesław „Stary”

Czesław Piątkowski urodził się 26 stycznia 1922 roku w Grądach koło Chodla w powiecie kraśnickim. Był synem rolników, dlatego też po ukończeniu szkoły powszechnej i rozpoczęciu okupacji niemieckiej pomagał w rodzinnym gospodarstwie. W 1942 roku wstąpił do lokalnych struktur Armii Krajowej. Złożył przysięgę przed dowódcą placówki ZWZ-AK w Grądach Stanisławem Tulipanem „Burzą”. Przyjął pseudonim „Modrzew”[1]. W 1943 roku, w momencie formowania się oddziałów dyspozycyjnych Kedywu AK […]

Czytaj więcej

Tag: 1947

Podkładek Józef „Brzoza”

Piżewicz Bohdan „Dyzio”

Struktura organizacyjna zgrupowania oddziałów AK-WiN „Zapory”

Kapelani od „Orlika” i „Zapory”

Wiśniewski Zygmunt „Szczepko”

Kolasiński Józef „Chińczyk”

Zieniewicz Ryszard „Drań”

Bojarski Józef „Szufladka”

Aleksiejczuk Bazyli „Bambuła”

Radwański Tadeusz „Kostek”

Harasimowicz Edward „Biały”

Gabriołek Stanisław „Grot”

Kuropatwa Jan „Murzyn”

Łukasz Stanisław „Siew”

Domański Jan „Boy”

Wajler Czesław „Chmura”

Kłyś Józef „Rejonowy”

Tudruj Edmund „Mundek”

Mordoń Eugeniusz „Gitarka”

Broński Zdzisław „Uskok”

Miatkowski Jerzy „Zawada”

Flisiak Jan „Chłopicki”

Woźniak Kazimierz „Szatan”

Albinów Mały – 17.01.1947 r.

Zawieprzyce – 18.05.1947 r.

Kozłowski Stanisław „Staś”

Rusin Jan „Jastrząb”

Ciupak Edward „Mały”

Kuśnierz Maria „Mucha”

Piątkowski Czesław „Stary”

Współpracuj z nami

PATRONAT HONOROWY

PARTNERZY | PATRONI MEDIALNI

O STRONIE

WSPÓŁPRACA