8 marca 2023 r. w Belwederze odbyła się uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych rodzinom ofiar, które zginęły w wyniku działań terroru komunistycznego i zbrodni niemieckich. Ogłoszono nazwiska 20 osób, których szczątki zostały odnalezione i zidentyfikowane w ramach działań Instytutu Pamięci Narodowej. Wśród przedstawionych znalazło się trzech Niezłomnych związanych z historią zgrupowania partyzanckiego „Zapory”.

Podczas konferencji prasowej Instytut Pamięci Narodowej poinformował m.in. o zidentyfikowaniu szczątków trzech żołnierzy podziemia niepodległościowego powiązanych swoją historią ze zgrupowaniem partyzanckim mjr. Hieronima Dekutowskiego „Zapory”, tj.: Wacława Czępińskiego „Zbyszka”, Józefa Kłysia „Rejonowego” oraz Eugeniusza Lisa „Bystrego”. Zostali oni odnalezieni w czasie prac ekshumacyjnych na cmentarzu w Lublinie.

>>> Zobacz także: Struktura organizacyjna oddziału partyzanckiego AK-DSZ-WiN „Zapory” <<<

Wacław Czępiński ps. „Zbyszek”

Urodził się 22 października 1924 r. w Wojciechowie w powiecie lubelskim. Od wiosny 1942 r. należał do organizacji Krajowe Siły Zbrojne, która w 1943 r. weszła w skład Armii Krajowej. We wrześniu 1944 r. został zmobilizowany do „ludowego” Wojska Polskiego. Służył w 31. pułku piechoty w Białce, skąd w październiku 1944 r. zdezerterował i wstąpił do oddziału Armii Krajowej – Delegatury Sił Zbrojnych Tadeusza Orłowskiego „Szatana” ze zgrupowania Mariana Bernaciaka „Orlika”. Następnie przeszedł do plutonu Michała Szeremieckiego „Misia”, wchodzącego w skład zgrupowania Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj Hieronima Dekutowskiego „Zapory”. Po ujawnieniu się w październiku 1945 r. wkrótce ponownie dołączył do zgrupowania „Zapory”, pełniąc funkcję łącznika. W marcu 1947 r. ujawnił się po raz drugi, a w sierpniu tego roku został aresztowany. Po zwolnieniu z aresztu powrócił do współpracy ze strukturami podziemia. W październiku 1948 r. został ponownie aresztowany w Cyganówce w powiecie lubelskim przez funkcjonariuszy WUBP w Lublinie. Wyrokiem z 24 maja 1949 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Lublinie skazał go na karę śmierci. Wyrok wykonano 9 sierpnia 1949 r. w więzieniu na Zamku w Lublinie.

Szczątki Wacława Czępińskiego zostały odnalezione w listopadzie 2021 r. podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej na cmentarzu rzymskokatolickim przy ul. Unickiej w Lublinie.

Józef Kłyś ps. „Rejonowy”, „Woźniak”

Urodził się 30 listopada 1914 r. w Wólce Ratajskiej w powiecie janowskim. Brał udział w wojnie obronnej 1939 r. pełniąc służbę w 24. Pułku Ułanów z Kraśnika. W połowie 1945 r. wstąpił do Komendy Powiatu NSZ-NZW Kraśnik. Był członkiem oddziału Tadeusza Lachowskiego „Nałęcza”, który w październiku 1946 r. wszedł w skład zgrupowania partyzanckiego Zrzeszenia „WiN” Hieronima Dekutowskiego „Zapory”. Kłyś pełnił wówczas funkcję komendanta placówki w Wólce Ratajskiej.

>>> Czytaj także: Pełny biogram Józefa Kłysia ps. „Rejonowy” <<<

W kwietniu 1947 r. ujawnił się, jednakże z obawy przed aresztowaniem powrócił do działalności konspiracyjnej, stając na czele nowego oddziału. W sierpniu 1948 r. wyjechał pod fałszywym nazwiskiem na Górny Śląsk, gdzie zatrudnił się w kopalni. Późną jesienią 1949 r. powrócił na Lubelszczyznę i dołączył do oddziału Adama Kusza „Adama”. Po likwidacji grupy, wiosną 1951 r. zorganizował własny oddział partyzancki. Zginął wraz ze swoim podkomendnym Stefanem Wojciechowskim „Mordką” w nocy z 12 na 13 listopada 1952 r. w Piłatce w pow. kraśnickim, w zasadzce zorganizowanej przez funkcjonariuszy UB oraz MO.

Szczątki Józefa Kłysia odnaleziono w listopadzie 2021 r. podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej na cmentarzu rzymskokatolickim przy ul. Unickiej w Lublinie.

Eugeniusz Lis pseudonim „Bystry”

Urodził się 3 lutego 1922 r. w Albertowie w powiecie lubelskim. Od maja 1946 r. należał do oddziału Narodowych Sił Zbrojnych dowodzonego przez Stefana Brzuszka „Borutę”, a po jego śmierci – Henryka Bobrzyka „Kostka”. W lutym 1947 r. przeszedł do oddziału Zrzeszenia „WiN” Zdzisława Brońskiego „Uskoka”, gdzie służył w patrolu Stanisława Kuchciewicza „Wiktora”. W listopadzie 1948 r. został aresztowany przez funkcjonariuszy PUBP oraz KP MO w Chełmie i przekazany do WUBP w Lublinie. Wojskowy Sąd Rejonowy w Lublinie skazał „Bystrego” wyrokiem z 20 lipca 1949 r. na karę śmierci, którą wykonano 23 września 1949 r. w więzieniu na Zamku w Lublinie.

Szczątki Eugeniusza Lisa odnaleziono w listopadzie 2020 r. podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej na cmentarzu rzymskokatolickim przy ulicy Unickiej w Lublinie.

Zdjęcie główne: Wręczenie noty identyfikacyjnej rodzinie Józefa Kłysia „Rejonowego” | Fot. Jakub Szymczuk / KPRP